۱. مقدمهای درباره کارشناسی رشته علوم اقتصادی گرایش اقتصاد پول و بانکداری
کارشناسی رشته علوم اقتصادی گرایش اقتصاد پول و بانکداری یکی از تخصصیترین و راهبردیترین شاخههای علوم اقتصادی در نظام آموزش عالی ایران است که هدف آن تربیت کارشناسانی توانمند برای تحلیل مسائل پولی، مدیریت نهادهای مالی و سیاستگذاری در نظام بانکی کشور است. این گرایش به عنوان یکی از شش شاخه اصلی رشته علوم اقتصادی، بر مطالعه نظریههای پولی، عملیات بانکی و بازارهای مالی تمرکز دارد.
فارغالتحصیلان کارشناسی رشته علوم اقتصادی گرایش اقتصاد پول و بانکداری میتوانند در بانک مرکزی، بانکهای دولتی و خصوصی، مؤسسات مالی و اعتباری، شرکتهای بیمه و سازمانهای اقتصادی مشغول به کار شوند. با توجه به مأموریت بانک مرکزی در حفظ ثبات پولی، صیانت از ارزش پول ملی، مدیریت بهینه نقدینگی و نظارت بر شبکه بانکی، نیاز به متخصصان این حوزه روزافزون است.
ویژگیهای کلیدی این گرایش
- تمرکز بر نظریههای پولی، عملیات بانکی و بازارهای مالی
- آموزش تحلیل سیاستهای پولی و مدیریت نقدینگی
- تربیت متخصص برای بانک مرکزی و شبکه بانکی کشور
- فرصتهای شغلی پایدار در نظام پولی و مالی کشور
۲. کارشناسی رشته علوم اقتصادی گرایش اقتصاد پول و بانکداری در یک نگاه
کارشناسی رشته علوم اقتصادی گرایش اقتصاد پول و بانکداری دورهای چهارساله است که در هشت نیمسال تحصیلی ارائه میشود و مجموعاً ۱۴۰ واحد درسی را شامل میشود. رشته اقتصاد در مقطع کارشناسی دارای شش شاخه اقتصاد نظری، بازرگانی، کشاورزی، پول و بانکداری، صنعتی و حملونقل است و داوطلبان هر سه گروه آزمایشی علوم ریاضی و فنی، علوم تجربی و علوم انسانی میتوانند این رشته را انتخاب کنند.
بازار کار این گرایش شامل موقعیتهای کارشناسی و مدیریتی در حوزههای تحلیل پولی، عملیات بانکی داخلی و خارجی، مدیریت نقدینگی، تجزیه و تحلیل صورتهای مالی بانکها و سیاستگذاری پولی است. بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران در آزمون استخدامی اخیر خود، رشته علوم اقتصادی با گرایشهای پولی و بانکداری را به عنوان یکی از رشتههای مورد نیاز خود اعلام کرده است.
موسسه دیپلم من در زمینه خدمات آموزشی و تحصیلی فعالیت میکند و خدمات صدور و اعطا مدرک قانونی، معتبر، رسمی و قابل استعلام در مقاطع دیپلم، کاردانی، کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری را ارائه میدهد. برای دریافت مشاوره تخصصی درباره کارشناسی رشته علوم اقتصادی گرایش اقتصاد پول و بانکداری و شرایط صدور مدرک در این رشته، کارشناسان ما آماده پاسخگویی از طریق تلگرام هستند.
گرایشهای رشته علوم اقتصادی
- کارشناسی رشته علوم اقتصادی
- کارشناسی رشته علوم اقتصادی گرایش اقتصاد نظری
- کارشناسی رشته علوم اقتصادی گرایش اقتصاد بازرگانی
- کارشناسی رشته علوم اقتصادی گرایش اقتصاد پول و بانکداری
- کارشناسی رشته علوم اقتصادی گرایش اقتصاد صنعتی
- کارشناسی رشته علوم اقتصادی گرایش اقتصاد کشاورزی
جدول کلی مشخصات کارشناسی رشته علوم اقتصادی گرایش اقتصاد پول و بانکداری
| مشخصه | مقدار |
|---|---|
| مقطع | کارشناسی (پیوسته) |
| طول دوره | ۴ سال / ۸ نیمسال |
| کل واحدها | ۱۴۰ واحد |
| دروس عمومی | ۲۲ واحد |
| دروس پایه | ۲۲ واحد |
| دروس اصلی و تخصصی | ۸۶ واحد |
| دروس اختیاری | ۱۰ واحد |
| پیشنیاز کنکور | دیپلم نظام جدید یا قدیم (گروههای ریاضی، تجربی و انسانی) |
| محل ارائه | دانشگاههای دولتی، آزاد، پیام نور و غیرانتفاعی |
| گرایشهای ارشد | اقتصاد پولی، بانکداری اسلامی، اقتصاد نظری، توسعه اقتصادی، اقتصادسنجی |
| بازار کار | بانک مرکزی، بانکهای دولتی و خصوصی، مؤسسات مالی، تحلیلگر پولی |
۳. اهداف و ضرورتهای تحصیل در این گرایش
هدف اصلی کارشناسی رشته علوم اقتصادی گرایش اقتصاد پول و بانکداری، تربیت کارشناسانی است که با کسب اطلاعات عمومی و جامع در رشته اقتصاد، بتوانند در مشاغل تخصصی بانکها، بیمه و شرکتهای مالی تخصصی جذب شوند و ظرفیت علمی کافی برای ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر را کسب نمایند.
اهداف آموزشی و مهارتی این گرایش
- شناخت نظریههای پولی و سیاستهای بانک مرکزی
- آموزش عملیات بانکی داخلی و خارجی
- کسب مهارت در تجزیه و تحلیل صورتهای مالی بانکها
- آشنایی با بازارهای پولی و مالی بین المللی
- تربیت متخصص برای مدیریت نقدینگی و سیاستگذاری پولی
۴. تاریخچه و جایگاه این گرایش در دانشگاههای ایران
گرایش اقتصاد پول و بانکداری از دیرباز به عنوان یکی از شاخههای اصلی رشته علوم اقتصادی در دانشگاههای ایران مطرح بوده است. گروه آموزشی علوم اقتصادی دانشگاه ارومیه در سال ۱۳۷۰ و با پذیرش ۴۰ نفر دانشجو در رشته علوم اقتصادی کار خود را شروع نمود و از سال ۱۳۷۶ شروع به پذیرش دانشجو در مقطع کارشناسی ارشد کرد و از سال ۱۳۹۱ پذیرش دانشجو در مقطع دکتری اقتصاد را آغاز کرده است.
سیر تحول تاریخی این گرایش
- ۱۳۷۰: آغاز پذیرش دانشجو در گروه علوم اقتصادی دانشگاه ارومیه
- ۱۳۷۵: تصویب برنامه ششگرایشی رشته علوم اقتصادی
- ۱۳۹۱: آغاز پذیرش دانشجو در مقطع دکتری اقتصاد
- امروز: ارائه در دانشگاههای دولتی، آزاد، پیام نور و غیرانتفاعی
۵. ساختار و تعداد واحدهای آموزشی این دوره
ساختار آموزشی کارشناسی رشته علوم اقتصادی گرایش اقتصاد پول و بانکداری به گونهای است که دروس عمومی، پایه، اصلی، تخصصی و اختیاری به صورت منسجم ارائه میشود. جدول دروس این گرایش شامل دروسی مانند پول و بانکداری، عملیات بانکی داخلی ۱ و ۲، عملیات بانکی خارجی، مالیه بین الملل، پول و بانکداری بدون ربا، سازمانهای پولی و مالی بین المللی و الگوهای بانکداری اسلامی است.
جزئیات تقسیمبندی واحدها
- دروس عمومی: ۲۲ واحد شامل معارف، ادبیات، زبان و تربیت بدنی
- دروس پایه: ۲۲ واحد شامل ریاضیات، آمار و اصول حسابداری
- دروس اصلی و تخصصی: ۸۶ واحد شامل اقتصاد خرد، اقتصاد کلان و دروس پولی و بانکی
- دروس اختیاری: ۱۰ واحد از خوشههای تخصصی
- جمع کل: ۱۴۰ واحد برای دوره کامل
۶. چارت درسی و دروس تخصصی این گرایش
چارت درسی کارشناسی رشته علوم اقتصادی گرایش اقتصاد پول و بانکداری شامل دروسی است که دانشجویان را با مفاهیم پایهای و تخصصی پول، بانکداری و بازارهای مالی آشنا میکند. دروس تخصصی این گرایش شامل پول و بانکداری، عملیات بانکی داخلی ۱ و ۲، عملیات بانکی خارجی، مالیه بین الملل، پول و بانکداری بدون ربا، سازمانهای پولی و مالی بین المللی، الگوهای بانکداری اسلامی، تجزیه و تحلیل صورتهای مالی و پژوهش در بانکداری اسلامی است.
نمونه دروس تخصصی و اصلی
- پول و بانکداری
- عملیات بانکی داخلی ۱ و ۲
- عملیات بانکی خارجی
- مالیه بین الملل
- پول و بانکداری بدون ربا
- سازمانهای پولی و مالی بین المللی
- الگوهای بانکداری اسلامی
- تجزیه و تحلیل صورتهای مالی
۷. دانشگاههای ارائهدهنده این گرایش در کشور
کارشناسی رشته علوم اقتصادی گرایش اقتصاد پول و بانکداری در دانشگاههای متعددی در سراسر کشور ارائه میشود. دانشگاه مازندران (دانشکده علوم اقتصادی و اداری) از جمله مراکزی است که این گرایش را در مقطع کارشناسی ارشد ارائه میدهد. دانشگاه ارومیه نیز از سال ۱۳۷۶ در مقطع کارشناسی ارشد گرایشهای مختلف اقتصاد از جمله اقتصاد پولی دانشجو میپذیرد. دانشگاه پیام نور نیز در مراکز مختلف خود این رشته را در مقطع کارشناسی ارائه میدهد.
دانشگاههای برجسته در این گرایش
- دانشگاه مازندران (دانشکده علوم اقتصادی و اداری)
- دانشگاه ارومیه (دانشکده اقتصاد و مدیریت)
- دانشگاه پیام نور (مراکز مختلف)
- دانشگاه علامه طباطبایی (دانشکده اقتصاد)
- دانشگاه فردوسی مشهد (دانشکده علوم اداری و اقتصادی)
- دانشگاه آزاد اسلامی (واحدهای مختلف)
۸. شرایط ورود و نحوه پذیرش در این مقطع
ورود به کارشناسی رشته علوم اقتصادی گرایش اقتصاد پول و بانکداری از طریق کنکور سراسری و در گروههای آزمایشی علوم ریاضی و فنی، علوم تجربی و علوم انسانی امکانپذیر است. داوطلبان باید دیپلم نظام جدید یا قدیم داشته باشند و در آزمون سراسری شرکت کنند. این رشته در نوبتهای روزانه، نوبت دوم، پیام نور، غیرانتفاعی و دانشگاه آزاد پذیرش دانشجو دارد.
مسیرهای ورود به این گرایش
- کنکور سراسری گروههای ریاضی، تجربی و انسانی
- دانشگاه پیام نور (بر اساس سوابق تحصیلی یا کنکور)
- مؤسسات غیرانتفاعی (با شرایط مختلف)
- دانشگاه آزاد اسلامی (با آزمون یا سوابق تحصیلی)
۹. بازار کار و آینده شغلی دانشآموختگان
فارغالتحصیلان کارشناسی رشته علوم اقتصادی گرایش اقتصاد پول و بانکداری میتوانند در بخشهای مختلف وزارت اقتصاد مانند بخش مالیات، وزارت صنایع، سازمان برنامه و بودجه، بانک مرکزی، مرکز آمار و مؤسسات اقتصادی و تولیدی فعالیت کنند. بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران در آزمون استخدامی خود برای جذب ۶۰۰ نیروی رسمی، رشته علوم اقتصادی با گرایشهای پولی و بانکداری را به عنوان یکی از رشتههای مورد نیاز اعلام کرده است.
فرصتهای شغلی اصلی
- کارشناس بانک مرکزی در حوزه سیاستگذاری پولی
- کارشناس امور بانکی در بانکهای دولتی و خصوصی
- تحلیلگر پولی و مالی در مؤسسات مالی
- کارشناس مدیریت نقدینگی و ریسک
- کارشناس عملیات بانکی داخلی و خارجی
- کارشناس سازمانهای پولی و مالی بین المللی
۱۰. مقایسه این گرایش با سایر شاخههای مدیریت
کارشناسی رشته علوم اقتصادی گرایش اقتصاد پول و بانکداری در مقایسه با سایر شاخههای علوم اقتصادی مانند اقتصاد نظری و اقتصاد بازرگانی، تمرکز بیشتری بر نظریههای پولی، عملیات بانکی و سیاستگذاری پولی دارد. در حالی که اقتصاد نظری بر تئوریهای ریاضی و اقتصادسنجی متمرکز است، اقتصاد پول و بانکداری به مسائل واقعی نظام پولی و بانکی میپردازد.
تمایزات کلیدی با سایر گرایشها
- تمرکز بر نظریههای پولی و عملیات بانکی
- آموزش سیاستگذاری پولی و مدیریت نقدینگی
- ارتباط نزدیک با بانک مرکزی و شبکه بانکی کشور
- مناسب برای علاقهمندان به کار در نظام پولی و مالی
۱۱. جدول مقایسه این گرایش با سایر رشتههای مدیریت
در جدول زیر مقایسه جامعی بین کارشناسی رشته علوم اقتصادی گرایش اقتصاد پول و بانکداری و سایر رشتههای مدیریت از نظر اهداف، تمرکز، فرصتهای شغلی و بازار کار ارائه شده است. این مقایسه به داوطلبان کمک میکند تا انتخاب آگاهانهتری داشته باشند.
| معیار مقایسه | اقتصاد پول و بانکداری | اقتصاد نظری | مدیریت مالی | مدیریت بازرگانی |
|---|---|---|---|---|
| تمرکز اصلی | نظریههای پولی و عملیات بانکی | نظریههای اقتصادی و مدلسازی ریاضی | منابع مالی و سرمایهگذاری | بازار و تجارت |
| هدف اصلی | تحلیل پولی و مدیریت نقدینگی | تحلیل نظری و پژوهش اقتصادی | مدیریت نقدینگی و سرمایه | خلق ارزش و جذب مشتری |
| بازار کار اصلی | بانک مرکزی، بانکهای دولتی و خصوصی | بانک مرکزی، سازمان برنامه و بودجه، مرکز آمار | بانکها و مؤسسات مالی | بخش خصوصی و تجاری |
| نقش در سازمان | تحلیل پولی و عملیات بانکی | تحلیل و پیشبینی اقتصادی | مدیریت نقدینگی | سودآوری و توسعه بازار |
| مهارت کلیدی | تحلیل سیاست پولی و عملیات بانکی | مدلسازی ریاضی و اقتصادسنجی | تحلیل مالی | تحلیل بازار و برندسازی |
۱۲. چالشها و خلاهای آموزشی این گرایش
با وجود کاربردی بودن دروس رشته اقتصاد پول و بانکداری، چالشهایی در ارتباط با مهارتهای لازم در بازار کار و دروس نظری این رشته وجود دارد. آنچه که در دانشگاه آموخته میشود به طور طبیعی با نیازهای واقعی جامعه و بازار کار تطابق دقیق ندارد و از این رو دانشآموختگان رشته اقتصاد که وارد حوزههای حرفهای پول، بانک و بیمه میشوند نیاز به کسب مهارتهای عملی و تجربه دارند.
مهمترین چالشهای این گرایش
- فاصله بین آموزش نظری و نیازهای عملی بازار کار
- نیاز به کسب تجربه عملی در محیطهای بانکی
- رقابت بالا برای ورود به بانک مرکزی و بانکهای بزرگ
- وابستگی موفقیت شغلی به تجربه فراتر از مدرک
- تغییرات سریع در فناوریهای بانکی و بانکداری دیجیتال
۱۳. جدول آماری فرصتهای شغلی و صنایع هدف
جدول زیر اطلاعات آماری مربوط به فرصتهای شغلی کارشناسی رشته علوم اقتصادی گرایش اقتصاد پول و بانکداری را به تفکیک حوزههای تخصصی و صنایع هدف ارائه میدهد. این دادهها میتواند راهنمای داوطلبان برای برنامهریزی شغلی باشد.
| حوزه تخصصی | عناوین شغلی نمونه | صنایع هدف |
|---|---|---|
| سیاستگذاری پولی | کارشناس سیاست پولی، تحلیلگر نقدینگی | بانک مرکزی |
| عملیات بانکی | کارشناس امور بانکی، کارشناس اعتبارات | بانکهای دولتی و خصوصی |
| تحلیل پولی و مالی | تحلیلگر پولی، تحلیلگر مالی | مؤسسات مالی، شرکتهای سرمایهگذاری |
| مدیریت ریسک | کارشناس مدیریت ریسک، کارشناس نقدینگی | بانکها و مؤسسات اعتباری |
| روابط بین الملل | کارشناس سازمانهای پولی بین المللی | بانک مرکزی، وزارت اقتصاد |
۱۴. گرایشهای کارشناسی ارشد مرتبط با این گرایش
فارغالتحصیلان کارشناسی رشته علوم اقتصادی گرایش اقتصاد پول و بانکداری میتوانند در مقطع کارشناسی ارشد در گرایشهای متعددی ادامه تحصیل دهند. این گرایشها شامل اقتصاد پولی، بانکداری اسلامی، اقتصاد نظری، توسعه اقتصادی و برنامهریزی، اقتصادسنجی، اقتصاد انرژی و اقتصاد بخش عمومی است.
گرایشهای اصلی ارشد
- کارشناسی ارشد علوم اقتصادی گرایش اقتصاد پولی
- کارشناسی ارشد علوم اقتصادی گرایش بانکداری اسلامی
- کارشناسی ارشد علوم اقتصادی گرایش اقتصاد نظری
- کارشناسی ارشد علوم اقتصادی گرایش توسعه اقتصادی و برنامهریزی
- کارشناسی ارشد علوم اقتصادی گرایش اقتصادسنجی
- کارشناسی ارشد اقتصاد انرژی
۱۵. مهارتهای کلیدی مورد نیاز دانشجویان این گرایش
دانشجویان کارشناسی رشته علوم اقتصادی گرایش اقتصاد پول و بانکداری برای موفقیت در دوران تحصیل و ورود به بازار کار باید مهارتهای متنوعی را کسب کنند. با توجه به تأکید دروس دانشگاهی بر تئوریهای پولی و بانکی، دانشجویان باید به طور خودآموز یا از طریق دورههای آزاد، مهارتهای عملی لازم برای بازار کار را کسب کنند.
مهارتهای ضروری برای موفقیت
- تسلط بر نرمافزارهای تحلیل دادههای پولی و بانکی
- توانایی تحلیل سیاستهای پولی و بانکی
- مهارتهای تجزیه و تحلیل صورتهای مالی بانکها
- آشنایی با عملیات بانکی داخلی و خارجی
- توانایی مدیریت نقدینگی و ریسک
- مهارتهای ارتباطی و مذاکره
۱۶. تفاوت کارشناسی پیوسته و ناپیوسته در این گرایش
کارشناسی رشته علوم اقتصادی گرایش اقتصاد پول و بانکداری در دو مقطع پیوسته و ناپیوسته ارائه میشود. دوره پیوسته برای دانشآموختگان دیپلم طراحی شده و چهار سال به طول میانجامد. دوره ناپیوسته مخصوص دارندگان مدرک کاردانی است و در مدت کوتاهتری به اتمام میرسد.
تفاوتهای اصلی دو دوره
- پیوسته: چهار سال، ۱۴۰ واحد، ورود از دیپلم
- ناپیوسته: کوتاهتر، ویژه دارندگان کاردانی
- دوره ناپیوسته شامل دروس جبرانی برای کاردانیهای غیرمرتبط
- امکان پذیرش بدون کنکور در برخی مؤسسات برای دوره ناپیوسته
۱۷. توصیههای کاربردی برای موفقیت در این گرایش
برای موفقیت در کارشناسی رشته علوم اقتصادی گرایش اقتصاد پول و بانکداری، دانشجویان باید فراتر از گذراندن واحدهای درسی، به کسب تجربه عملی و مهارتهای مکمل بپردازند. شرکت در کارآموزیهای مرتبط با امور بانکی، حضور در کارگاههای تخصصی و آشنایی با نرمافزارهای نوین بانکی میتواند مسیر شغلی آنان را هموارتر کند.
توصیههای کلیدی برای دانشجویان
- کسب تجربه عملی در بانکها و مؤسسات مالی
- حضور در کارگاهها و رویدادهای تخصصی بانکداری
- یادگیری نرمافزارهای تحلیل دادههای پولی و بانکی
- ساخت شبکه ارتباطی حرفهای از دوران تحصیل
- مطالعه مستمر تحولات نظام پولی و سیاستهای بانک مرکزی
۱۸. منابع و مراجع رسمی
محتوای ارائهشده در این مقاله بر اساس دادههای استخراجشده از منابع رسمی و دولتی تهیه شده است. تمامی اطلاعات مربوط به سرفصلها، واحدهای درسی، شرایط پذیرش و بازار کار از اسناد و وبسایتهای معتبر سازمانهای ذیربط جمعآوری شده تا قابل استناد و دقیق باشد. منابع زیر مبنای تدوین این مقاله بودهاند.
- سازمان سنجش آموزش کشور
- سازمان مرکزی دانشگاه آزاد اسلامی
- وزارت آموزش و پرورش
- وزارت علوم، تحقیقات و فناوری
- وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی
- وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران
۱۹. جمعبندی نهایی
کارشناسی رشته علوم اقتصادی گرایش اقتصاد پول و بانکداری یکی از تخصصیترین و راهبردیترین گرایشهای علوم اقتصادی است که با ۱۴۰ واحد درسی و چهار سال تحصیل، دانشجویان را برای ورود به بازار کار گستردهای در نظام پولی و بانکی آماده میکند. این گرایش بر نظریههای پولی، عملیات بانکی و سیاستگذاری پولی تمرکز دارد.
با توجه به نیاز بانک مرکزی، بانکهای دولتی و خصوصی و مؤسسات مالی به متخصصان تحلیل پولی و عملیات بانکی، فارغالتحصیلان این گرایش فرصتهای شغلی پایدار و متنوعی در نظام پولی و مالی کشور دارند. با این حال، موفقیت در این حوزه نیازمند کسب مهارتهای عملی، تسلط بر نرمافزارهای تحلیل دادههای پولی و بهروز نگهداشتن دانش بانکی است.
خلاصه نکات کلیدی
- ۱۴۰ واحد کل درسی در مقطع کارشناسی
- ۸ نیمسال تحصیلی برای دوره پیوسته
- ۲۲ واحد عمومی، ۲۲ واحد پایه، ۸۶ واحد اصلی و تخصصی
- ۱۰ واحد دروس اختیاری از خوشههای تخصصی
- امکان ادامه تحصیل در گرایشهای تخصصی ارشد
- بازار کار پایدار در بانک مرکزی و شبکه بانکی کشور
نکات برجسته
- تمرکز بر نظریههای پولی و عملیات بانکی
- آموزش سیاستگذاری پولی و مدیریت نقدینگی
- نیازمند کسب مهارتهای عملی و تجربه در محیطهای بانکی
- فرصتهای شغلی در بانک مرکزی و بانکهای دولتی و خصوصی
- امکان ادامه تحصیل در گرایشهای تخصصی ارشد
۲۰. سوالات متداول
این دوره چند واحد درسی دارد؟
دوره کارشناسی این گرایش مجموعاً ۱۴۰ واحد درسی دارد که شامل ۲۲ واحد عمومی، ۲۲ واحد پایه، ۸۶ واحد اصلی و تخصصی و ۱۰ واحد اختیاری است.
طول دوره تحصیل چقدر است؟
این دوره برای چهار سال (هشت نیمسال) طراحی شده است و در دوره ناپیوسته مدت آن کوتاهتر است.
بازار کار این گرایش چگونه است؟
بازار کار این گرایش شامل موقعیتهای کارشناسی و مدیریتی در حوزههای تحلیل پولی، عملیات بانکی داخلی و خارجی، مدیریت نقدینگی، تجزیه و تحلیل صورتهای مالی بانکها و سیاستگذاری پولی میشود.
برای ورود به این گرایش چه شرایطی لازم است؟
داشتن دیپلم نظام جدید یا قدیم و شرکت در کنکور سراسری گروههای ریاضی، تجربی یا انسانی از شرایط اصلی است. پذیرش در دانشگاههای مختلف بر اساس رتبه کنکور یا سوابق تحصیلی انجام میشود.
گرایشهای کارشناسی ارشد مرتبط کدامند؟
گرایشهای اصلی شامل اقتصاد پولی، بانکداری اسلامی، اقتصاد نظری، توسعه اقتصادی و برنامهریزی، اقتصادسنجی، اقتصاد انرژی و اقتصاد بخش عمومی است.
