رشته دامپزشکی
رشته دامپزشکی به مطالعه و درمان بیماریهای حیوانات اهلی، وحشی و آبزی، و نیز پیشگیری از بیماریهای قابل انتقال بین حیوان و انسان میپردازد و نشان میدهد که چگونه میتوان با تشخیص و درمان به موقع، از مرگ و میر دامها و حیوانات خانگی جلوگیری کرد . همچنین به ما یاد میدهد که چرا بهداشت مواد غذایی و نظارت بر کشتارگاهها برای سلامت جامعه حیاتی است و در نهایت این دانش به تربیت متخصصانی کمک میکند که بتوانند در بیمارستانها و کلینیکهای دامپزشکی، دامداریهای صنعتی، کشتارگاهها، مراکز پرورش آبزیان و سازمان دامپزشکی به معالجه حیوانات، کنترل کیفی فرآوردههای خام دامی و مبارزه با بیماریهای مشترک بپردازند .
معرفی رشته دامپزشکی بدون شناخت تفاوت میان شاخههای اصلی آن یعنی علوم پایه، پاتوبیولوژی و علوم بالینی امکانپذیر نیست، زیرا هر یک از این شاخهها به جنبه خاصی از سلامت و درمان حیوانات میپردازد . هر دانشجوی این رشته برای موفقیت نیاز به تسلط بر آناتومی، فیزیولوژی، فارماکولوژی، میکروبشناسی و همچنین مهارتهای عملی و جراحی دارد، پس دامپزشکی مانند پلی میان سلامت انسان، حیوان و محیط زیست عمل میکند و یک متخصص آن میتواند از شیوع بیماریهای خطرناکی مثل هاری یا تب مالت در جامعه جلوگیری کند.
معرفی رشته دامپزشکی شما را با مفاهیمی مانند آناتومی مقایسهای، انگلشناسی، رادیولوژی دامپزشکی، جراحی بافت نرم، مامایی، کلینیکال پاتولوژی و بهداشت مواد غذایی آشنا میکند . چرا که آناتومی مقایسهای به تفاوت ساختار بدن گونههای مختلف حیوانی میپردازد و رادیولوژی دامپزشکی ابزاری کلیدی برای تشخیص شکستگیها و تومورها در حیوانات است و بهداشت مواد غذایی بر بازرسی گوشت و فرآوردههای دامی نظارت دارد و بدون آشنایی با این مفاهیم، ورود به بازار کار دامپزشکی غیرممکن خواهد بود.
معرفی رشته دامپزشکی به روشهای نوین تشخیص بیماریهای دامی مانند آزمایشهای مولکولی و سرولوژیک و همچنین تکنیکهای پیشرفته جراحی اشاره دارد، زیرا در دهههای اخیر، دامپزشکی مدرن از بسیاری از فناوریهای مشابه پزشکی انسانی بهره میبرد. دانشجویان یاد میگیرند که چگونه با استفاده از دستگاههای سونوگرافی و اندوسکوپی، بیماریهای داخلی حیوانات را تشخیص دهند و جراحیهای پیچیده مانند تعویض مفصل و درمان شکستگیها را انجام دهند، این روشها به متخصصان دامپزشکی کمک میکند تا طول عمر و کیفیت زندگی حیوانات را به طور چشمگیری افزایش دهند.
معرفی رشته دامپزشکی ارتباط تنگاتنگی با زیستشناسی، شیمی، پزشکی انسانی، داروسازی و بهداشت عمومی دارد، زیرا این حوزهها در مباحثی مانند شناخت عوامل بیماریزا، تولید داروهای دامی، و کنترل بیماریهای مشترک مانند سل و بروسلوز با یکدیگر همپوشانی دارند . تفاوت اصلی در این است که دامپزشکی علاوه بر درمان حیوانات، نقش کلیدی در تأمین امنیت غذایی جامعه و جلوگیری از شیوع بیماریهای قابل انتقال از دام به انسان ایفا میکند.
معرفی رشته دامپزشکی در دانشگاههای بزرگ ایران مانند دانشگاه تهران و دانشگاه شیراز و دانشگاه شهید چمران اهواز و دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تدریس میشود و دوره دکترای عمومی دامپزشکی یک دوره هفت ساله شامل دروس نظری و کارآموزی و کارورزی عملی است. متقاضیان ورود به این رشته معمولاً از میان داوطلبان گروه علوم تجربی با علاقه شدید به حیوانات و تحمل کار در شرایط دشوار و سخت اقدام میکنند و قبولی در آن نیازمند رتبه بسیار خوبی در کنکور سراسری است.
بازار کار رشته دامپزشکی
دامپزشکی در بازار کار ایران به عنوان یکی از رشتههای پرتقاضا و حیاتی در حوزه سلامت و امنیت غذایی شناخته میشود و مهارت معاینه و درمان بیماریهای دام و طیور در دامداریهای صنعتی و سنتی بسیار ارزشمند است . سازمان دامپزشکی و شبکههای دامپزشکی استانها و شهرستانها از جمله کارفرمایان اصلی این رشته هستند و این نهادها برای نظارت بر بهداشت عمومی و مقابله با بیماریهای واگیر دامی به تخصص فارغالتحصیلان دامپزشکی نیاز مبرم دارند.
بازار کار رشته دامپزشکی در کلینیکهای درمان حیوانات کوچک (سگ و گربه و پرندگان زینتی) به دلیل افزایش نگهداری از پت در کلانشهرها بسیار پررنگ است، چرا که صاحبان حیوانات خانگی برای واکسیناسیون و درمان و جراحی حیوان خود هزینههای قابل توجهی پرداخت میکنند . یک دامپزشک موفق در این حوزه میداند چگونه با استفاده از تجهیزات پیشرفته آزمایشگاهی و رادیولوژی، به تشخیص دقیق بیماریها پرداخته و درمان مؤثر را تجویز کند.
بازار کار رشته دامپزشکی شامل همکاری با صنایع غذایی و کشتارگاههای دام و طیور به عنوان مسئول فنی یا بازرس بهداشتی میشود، زیرا نظارت بر ذبح شرعی و جلوگیری از مصرف گوشت حیوانات بیمار یکی از وظایف اصلی دامپزشکان است . یک بازرس بهداشتی موفق میداند چگونه لاشه حیوان بیمار را شناسایی کرده و از ورود آن به چرخه مصرف انسانی جلوگیری کند و سلامت هزاران نفر را تضمین نماید.
بازار کار رشته دامپزشکی در حوزه تکثیر و پرورش آبزیان و زنبور عسل نیز دیده میشود، به گونهای که مزارع پرورش ماهی و میگو و زنبورستانها برای جلوگیری از شیوع بیماریهای واگیر و افزایش بهرهوری به دامپزشکان متخصص در این حوزه نیاز دارند . یک دامپزشک موفق میداند چگونه با نمونهبرداری از استخرها و بررسی علائم ظاهری آبزیان، بیماری را در مراحل اولیه تشخیص داده و از تلفات گسترده جلوگیری کند.
بازار کار رشته دامپزشکی به کارخانههای تولید خوراک دام و طیور و فرآوردههای لبنی و گوشتی نیز راه پیدا کرده است، زیرا این کارخانهها برای اخذ مجوزهای بهداشتی و تضمین کیفیت محصولات خود به دامپزشکانی نیاز دارند که با استانداردهای ملی و بینالمللی آشنا باشند . یک مسئول فنی موفق میداند چگونه بر فرآیند تولید نظارت کرده و از آلودگی میکروبی یا شیمیایی محصولات نهایی جلوگیری کند و اعتبار برند را حفظ نماید.
بازار کار رشته دامپزشکی در حوزه آموزشی و پژوهشی در دانشگاههای علوم پزشکی و دامپزشکی رو به گسترش است، چرا که کشور برای تربیت دامپزشکان و پژوهشگران آینده به اساتید مجرب و کارآزموده نیاز دارد و یک استاد موفق میداند چگونه با استفاده از روشهای عملی و کلینیکال، دانشجویان را برای مواجهه با چالشهای دنیای واقعی آماده کند. دانشگاههای علوم پزشکی و دانشکدههای دامپزشکی از کارفرمایان این حوزه هستند.
چارت دروس رشته دامپزشکی
دامپزشکی در سال اول تحصیل شامل دروس علوم پایه مانند آناتومی دامپزشکی، بافتشناسی، بیوشیمی و فیزیولوژی دامهای مختلف است، به طوری که دانشجویان با ساختار بدن حیوانات اهلی و سلولها و بافتها و همچنین واکنشهای شیمیایی داخل بدن آنها آشنا میشوند . این حوزههای پایه بنیانهای اصلی ورود به مباحث تخصصیتر دامپزشکی را بنا میگذارند و درک درست بیماریها بدون آنها تقریباً غیرممکن است.
چارت دروس رشته دامپزشکی شامل دروس آسیبشناسی و فارماکولوژی و سمشناسی دامپزشکی میشود، زیرا این درسها به دانشجویان مهارت تشخیص تغییرات بافتی ناشی از بیماریها و نحوه تجویز داروهای مناسب و همچنین شناسایی مسمومیتهای احتمالی در دام را آموزش میدهند. دانشجویان یاد میگیرند که چگونه با بررسی نمونههای بافتی زیر میکروسکوپ، نوع بیماری را تعیین کنند و با توجه به وزن گونه حیوان، دوز مناسب دارو را محاسبه کنند، همچنین باید بتوانند علائم بالینی مسمومیت با گیاهان سمی را در دام تشخیص دهند.
چارت دروس رشته دامپزشکی درس بیماریهای داخلی دامهای بزرگ و کوچک و طیور را نیز دارد، چرا که دانشجویان یاد میگیرند چگونه علائم بالینی بیماریهای مختلف دستگاه تنفس و گوارش و قلب و اعصاب را در گاو و گوسفند و سگ و گربه و مرغ تشخیص دهند و درمان مناسب را تجویز کنند. تشخیص افتراقی بین دو بیماری با علائم مشابه و انتخاب بهترین روش درمانی بر اساس شرایط اقتصادی دامدار و نوع بیماری بخش دشوار این واحد درسی است.
چارت دروس رشته دامپزشکی به دروس بیماریهای واگیر و انگلشناسی و میکروبشناسی دامپزشکی اختصاص دارد، زیرا این درس قدرت تحلیل نحوه انتقال و کنترل بیماریهای باکتریایی و ویروسی و انگلی در گلههای دام و طیور را میدهد. دانشجویان یاد میگیرند که چگونه با اجرای برنامههای واکسیناسیون و قرنطینه، از شیوع بیماریهای واگیر مانند شاربن و تب برفکی و آنفلوانزای فوق حاد پرندگان در جمعیت دامی کشور جلوگیری کنند و نمونههای آزمایشگاهی را برای تشخیص قطعی به آزمایشگاه ارسال نمایند.
چارت دروس رشته دامپزشکی شامل دروس جراحی دامپزشکی و رادیولوژی و مامایی است، به طوری که دانشجویان با اصول جراحی بافت نرم و جراحی ارتوپدی و همچنین روشهای بیهوشی و مراقبتهای پس از جراحی و تکنیکهای زایمان سخت در گاو و میش آشنا میشوند و توانایی انجام جراحیهای شایع مانند اخته کردن و سزارین و برداشت تومور را به دست میآورند. انجام عمل جراحی بر روی مدلهای مصنوعی و سپس حیوانات بیهوش شده تحت نظارت استاد بخش عملی این واحدهای درسی است.
چارت دروس رشته دامپزشکی بر کارآموزی و کارورزی در بیمارستانهای دامپزشکی و بخشهای مختلف عملی تاکید دارد، زیرا دانشجویان در سالهای پایانی تحصیل خود باید ساعات زیادی را در بخشهای داخلی و جراحی و رادیولوژی و آزمایشگاه سپری کرده و زیر نظر اساتید مجرب به معاینه و درمان حیوانات مراجعهکننده بپردازند. گذراندن موفقیتآمیز دورههای کارورزی و قبولی در آزمونهای جامع علوم پایه و پیشکارورزی و دانشنامه دکتری، آخرین گامهای تحصیلی برای اخذ مدرک دامپزشکی هستند.
آینده شغلی رشته دامپزشکی
دامپزشکی در دهه آینده به دلیل افزایش جمعیت و نیاز روزافزون به پروتئین حیوانی و همچنین رشد چشمگیر نگهداری از حیوانات خانگی اهمیت بیشتری پیدا میکند، زیرا دامپزشکان نقش محوری در تأمین امنیت غذایی و کنترل بیماریهای مشترک دارند و ظهور فناوریهای نوین مانند جراحی از راه دور و داروهای بیوتکنولوژیک فرصتهای جدیدی را برای درمان بیماریهای صعبالعلاج در حیوانات ایجاد کرده است، حل این چالشها بدون افرادی که در دامپزشکی تخصص دارند ممکن نیست.
آینده شغلی رشته دامپزشکی در حوزه پرورش و درمان حیوانات خانگی خاص (مانند خزندگان و پرندگان زینتی و جوندگان) بسیار روشن است، زیرا با متنوعتر شدن سلیقه مردم در انتخاب حیوان خانگی، نیاز به دامپزشکانی که با آناتومی و بیماریهای این حیوانات آشنایی دارند، به شدت افزایش یافته است. یک دامپزشک موفق در این حوزه میداند چگونه یک مار یا لاکپشت یا همستر را معاینه کرده و داروی مناسب با متابولیسم خاص آنها را تجویز کند.
آینده شغلی رشته دامپزشکی در حوزه درمان و توانبخشی حیوانات نادر و در حال انقراض در باغوحشها و مراکز حفاظت از حیات وحش دیده میشود، زیرا حفظ تنوع زیستی و تکثیر گونههای در معرض خطر انقراض بدون حضور دامپزشکان متخصص در طبقات حیات وحش غیرممکن است. یک متخصص موفق میداند چگونه یک ببر یا پلنگ یا خرس را از راه دور با استفاده از تفنگ بیهوشی آرام کرده و پس از انجام اقدامات درمانی، آن را با خیال راحت به طبیعت بازگرداند.
آینده شغلی رشته دامپزشکی در حوزه بهداشت و تولید مواد غذایی با تأکید بر رویکرد «یک سلامت» اهمیت دارد، زیرا سازمانهای بینالمللی بر ارتباط تنگاتنگ سلامت انسان، حیوان و محیط زیست تأکید دارند و دامپزشکان در خط مقدم مقابله با بیماریهای نوپدیدی که از حیوانات به انسان منتقل میشوند، قرار دارند . وزارت بهداشت و سازمان دامپزشکی برای برنامهریزی و اجرای استراتژیهای پیشگیرانه در سطح ملی به دامپزشکان متخصص این حوزه نیاز دارند.
آینده شغلی رشته دامپزشکی در مشاوره به دامداران و مرغداران برای بهبود مدیریت گله و افزایش راندمان تولید دیده میشود، زیرا در دنیای رقابتی امروز، دامداران برای بقا نیاز به بهروزترین اطلاعات در زمینه تغذیه و پیشگیری از بیماریها و اصلاح نژاد دارند. یک مشاور موفق میداند چگونه با آنالیز گله و بررسی آمار تلفات و تولید، نقاط ضعف را شناسایی کرده و برنامه دقیقی برای بهبود عملکرد گله ارائه دهد.
آینده شغلی رشته دامپزشکی در سازمانهای بینالمللی مانند سازمان جهانی بهداشت دام (OIE) و سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (FAO) قابل پیشبینی است، زیرا این سازمانها برای مقابله با بیماریهای فرامرزی دام و تأمین امنیت غذایی در سطح جهان به دامپزشکان مجرب و آشنا با استانداردهای بینالمللی نیاز دارند. فارغالتحصیلان برجسته دامپزشکی ایران میتوانند پس از کسب تجارب کافی، در این نهادها به عنوان کارشناس یا مشاور بینالمللی مشغول به کار شوند .
رشته دامپزشکی مناسب چه کسانی است
دامپزشکی برای افرادی مناسب است که عشق و علاقه شدیدی به حیوانات دارند و از کار با آنها، حتی در شرایط دشوار و پراسترس، لذت میبرند و کسانی که از حل مسائل پیچیده پزشکی و درمان بیماریهای مختلف حیوانی هیجان زده میشوند . این افراد همیشه به دنبال فهم این هستند که چرا گاو بیمار شده است و چگونه میتوان درد یک سگ را بدون اینکه او بتواند بگوید کجا درد میکند، تشخیص داد و از خواندن کتابهای تخصصی و به روز ماندن در علم لذت میبرند.
رشته دامپزشکی مناسب چه کسانی است؟ افرادی که قدرت مشاهده بسیار بالایی دارند و میتوانند کوچکترین تغییرات در رفتار و ظاهر حیوان را که نشانه یک بیماری جدی است، تشخیص دهند و همچنین توانایی تحلیل و استدلال قوی برای حل معماهای بالینی دارند . این دسته از افراد همیشه میپرسند چگونه دامپزشکان حرفهای در یک نگاه میتوانند تشخیص دهند که حیوان دچار چه مشکلی است و چه روشهایی برای افزایش مهارت تشخیص بالینی وجود دارد.
رشته دامپزشکی مناسب چه کسانی است؟ داوطلبانی که توانایی جسمی خوبی دارند و میتوانند ساعات طولانی و نامنظم در محیطهای گاه دشوار مانند دامداریها و کشتارگاهها کار کنند و از این شرایط سخت فیزیکی خسته نمیشوند . آنها از گرهگشایی از مسائل پیچیده جراحی و زایمان سخت لذت میبرند و مهارت عملی و قدرت بدنی و استقامت روانی یک ویژگی کلیدی برای موفقیت در این رشته است.
رشته دامپزشکی مناسب چه کسانی است؟ افرادی که با وجود ترسی که برخی از حیوانات القا میکنند، میتوانند با آرامش و حرفهایگری کامل، یک حیوان بزرگ و بیمار را معاینه کنند و با صاحب آن ارتباط مؤثر برقرار کرده و اطلاعات لازم را دریافت کنند . آنها به راحتی از عهده مدیریت یک دامدار نگران یا یک صاحب پت بیتاب برمیآیند و مهارت ارتباطی و همدلی یک سرمایه بزرگ برای دانشجوی این رشته است.
رشته دامپزشکی مناسب چه کسانی است؟ افراد مسئولیتپذیر و دقیقی که میدانند یک اشتباه در تشخیص یا تجویز دارو میتواند به قیمت جان یک حیوان و ضرر اقتصادی سنگین برای دامدار تمام شود و کسانی که هرگز زیر بار کار غیرحرفهای و بر خلاف اصول علمی نمیروند، آنها میدانند که اخلاق حرفهای و مسئولیتپذیری یک سرمایه بزرگ در این عرصه است .
رشته دامپزشکی مناسب چه کسانی است؟ داوطلبانی که به سلامت غذایی جامعه و مبارزه با بیماریهای مشترک متعهد هستند و میخواهند با نقش خود در نظارت بر بهداشت مواد غذایی و واکسیناسیون دامها، از شیوع بیماریهایی که جان انسانها را تهدید میکنند، جلوگیری کنند. آنها از دیدن یک گله سالم و تولیدکننده شیر و گوشت با کیفیت که توسط آنها واکسینه و تغذیه شده است، لذت میبرند و این رشته به آنها ابزار میدهد تا گامهای موثری در جهت تأمین امنیت غذایی و سلامت عمومی کشور بردارند.
فارغالتحصیل رشته دامپزشکی در چه کارهایی میتواند شاغل شود
دامپزشکی به فارغالتحصیل خود امکان همکاری با سازمان دامپزشکی کل کشور و شبکههای دامپزشکی استانی را میدهد، به طوری که او میتواند به عنوان بخشدار یا مسئول فنی یکی از واحدهای شبکه، بر نحوه واکسیناسیون و مبارزه با بیماریهای دامی در منطقه تحت نظارت خود اشراف داشته باشد و گزارشهای دقیقی را به مرکز ارسال کند . سازمان دامپزشکی از کارفرمایان اصلی این رشته محسوب میشود و با توجه به گستردگی آن در سراسر کشور، فرصتهای شغلی متنوعی را فراهم میکند.
فارغالتحصیل رشته دامپزشکی در چه کارهایی میتواند شاغل شود؟ او در بیمارستانها و کلینیکهای درمان حیوانات کوچک به عنوان دامپزشک عمومی یا متخصص مشغول به کار میشود و میتواند به ویزیت و درمان و جراحی حیوانات خانگی بپردازد و با صاحبان آنها در مورد تغذیه و پیشگیری از بیماریها مشاوره دهد . با توجه به افزایش روزافزون تعداد حیوانات خانگی در شهرهای بزرگ، درآمد یک دامپزشک خوشنام در این حوزه میتواند بسیار بالا باشد.
فارغالتحصیل رشته دامپزشکی در چه کارهایی میتواند شاغل شود؟ این افراد در کشتارگاههای صنعتی دام و طیور به عنوان مسئول فنی و بازرس بهداشتی فعالیت میکنند و با معاینه لاشه حیوانات قبل و بعد از کشتار، از سالم بودن گوشت مصرفی مردم اطمینان حاصل میکنند و در صورت مشاهده هرگونه ضایعه مشکوک، نسبت به ضبط یا معدوم کردن آن اقدام مینمایند . بازرسی کشتارگاه یکی از مشاغل دولتی با درآمد ثابت و مزایای بازنشستگی است.
فارغالتحصیل رشته دامپزشکی در چه کارهایی میتواند شاغل شود؟ او در کارخانههای تولید فرآوردههای گوشتی و لبنی و خوراک دام و طیور به عنوان مسئول فنی و کنترل کیفیت استخدام میشود و بر فرآیند تولید و بستهبندی نظارت دارد تا محصول نهایی عاری از هرگونه آلودگی و مطابق با استانداردهای تعیین شده باشد . این حوزه به دلیل گستردگی صنایع تبدیلی در کشور از بازار کار نسبتاً خوبی برخوردار است.
فارغالتحصیل رشته دامپزشکی در چه کارهایی میتواند شاغل شود؟ این افراد در مراکز پرورش آبزیان (مزارع ماهی و میگو) و زنبورستانهای صنعتی به عنوان دامپزشک مشاور فعالیت میکنند و با نمونهبرداری منظم و تجویز واکسن و دارو، از بروز اپیدمیهای مرگبار که منجر به ورشکستگی صاحبان مزرعه میشود، جلوگیری میکنند . با توجه به توسعه روزافزون صنعت آبزیپروری در ایران، این یک بازار کار رو به رشد و تخصصی است.
فارغالتحصیل رشته دامپزشکی در چه کارهایی میتواند شاغل شود؟ او میتواند به عنوان عضو هیئت علمی در دانشکدههای دامپزشکی سراسر کشور مشغول به تدریس و پژوهش شود و با تربیت دامپزشکان جوان و انجام تحقیقات کاربردی برای حل مشکلات صنعت، نقش مهمی در پیشرفت این حوزه ایفا کند. دانشگاههای دولتی و آزاد دارای رشته دامپزشکی به طور مستمر به هیئت علمی جدید نیاز دارند و این مسیر شغلی از امنیت شغلی و جایگاه اجتماعی بالایی برخوردار است.
ادامه تحصیل در رشته دامپزشکی در داخل ایران
دامپزشکی در مقطع دکتری عمومی (DVM) یک دوره حدوداً هفت ساله است که در دانشگاههای علوم پزشکی و دامپزشکی سراسر کشور مانند دانشگاه تهران و شیراز و تبریز و اهواز ارائه میشود و شامل چهار سال دروس نظری و عملی و حدوداً سه سال دوره کارآموزی و کارورزی در بیمارستانها و بخشهای مختلف است. متقاضیان باید از طریق آزمون سراسری گروه آزمایشی علوم تجربی با رتبه بسیار خوب وارد این دوره شوند و پس از فارغالتحصیلی، مدرک دکتری عمومی دامپزشکی را دریافت میکنند.
ادامه تحصیل در رشته دامپزشکی در داخل ایران پس از اخذ مدرک دکتری عمومی، در مقطع تخصصی (رزیدنتی) در ۲۹ رشته تخصصی مختلف از جمله جراحی و بیماریهای داخلی دامهای بزرگ و کوچک و طیور و آبزیان و پاتولوژی و رادیولوژی و فارماکولوژی و میکروبشناسی در دانشگاههای مجری دورههای تخصصی ارائه میشود . پذیرش در این دورهها از طریق آزمون دستیاری (رزیدنتی) دامپزشکی و با رقابت بسیار سنگین انجام میشود و مدت دوره بین ۳ تا ۴ سال است.
ادامه تحصیل در رشته دامپزشکی در داخل ایران تا مقطع دکتری تخصصی (PhD) در رشتههای علوم پایه و پاتوبیولوژی و بهداشت مواد غذایی نیز امکانپذیر است و دانشجویان علاقهمند به پژوهش میتوانند در گرایشهایی مانند ویروسشناسی دامپزشکی و انگلشناسی و باکتریشناسی و سمشناسی و فیزیولوژی به تحصیل در مقطع دکتری بپردازند . این دوره معمولاً ۴ تا ۵ سال به طول میانجامد و فارغالتحصیلان میتوانند در مراکز تحقیقاتی و دانشگاهها جذب شوند.
ادامه تحصیل در رشته دامپزشکی در داخل ایران گرایشهای تخصصی متنوعی دارد که هر یک فرصتهای شغلی خاص خود را ایجاد میکنند، به طوری که جراحی دامهای بزرگ و جراحی دامهای کوچک و بیماریهای طیور و بیماریهای آبزیان و پاتولوژی و رادیولوژی و مامایی از جمله شاخههای محبوب و پردرآمد این رشته محسوب میشوند. دانشجویان میتوانند بر اساس علاقه خود و نیاز بازار، یکی از این گرایشها را انتخاب کرده و در آن به مهارت کافی دست یابند .
ادامه تحصیل در رشته دامپزشکی در داخل ایران نیازمند قبولی در آزمونهای ورودی بسیار رقابتی و کسب نمرات عالی در آزمونهای جامع علوم پایه و پیشکارورزی است و موفقیت در این مسیر تنها با تلاش مستمر و مطالعه فراوان و گذراندن ساعتها کار عملی در کلینیکها و بیمارستانهای دامپزشکی امکانپذیر است. علاقه خالصانه به حیوانات و تحمل سختیهای کار عملی، از پیشنیازهای اساسی برای موفقیت در این رشته تخصصی است .
ادامه تحصیل در رشته دامپزشکی در داخل ایران فرصت همکاری با مراکز تحقیقاتی بزرگی مانند انستیتو پاستور و موسسه تحقیقات واکسنسازی رازی را میدهد، زیرا این مراکز برای تحقیق و تولید واکسنهای دامی و تشخیص بیماریها به دامپزشکان متخصص و پژوهشگر نیاز دارند. فارغالتحصیلان دکتری تخصصی و PhD میتوانند به عنوان پژوهشگر و عضو تیمهای علمی در این مراکز مشغول به کار شده و در سطح ملی اثرگذار باشند.
ادامه تحصیل در رشته دامپزشکی در خارج ایران
دامپزشکی در دانشگاههای معتبر جهان مانند دانشگاه کالیفرنیا دیویس و دانشگاه کرنل و دانشگاه سلطنتی لندن و دانشگاه گوئلف در کانادا بسیار معتبر تدریس میشود و بسیاری از این دانشگاهها هر ساله دانشجویان بینالمللی را برای تحصیل در مقاطع دکتری عمومی و تخصصی و تحقیقاتی جذب میکنند. رقابت برای ورود به این دانشگاهها بسیار شدید است و متقاضیان باید دارای رزومه تحصیلی و پژوهشی بسیار قوی و همچنین نمرات زبان عالی (آیلتس بالای ۷ و تافل بالای ۱۰۰) باشند.
ادامه تحصیل در رشته دامپزشکی در خارج ایران مستلزم طی کردن مراحل سخت و طولانی پذیرش شامل ارائه ریزنمرات و انگیزهنامه و توصیهنامه و در بسیاری از موارد شرکت در مصاحبههای تخصصی و همچنین ارائه مدرک زبان پیشرفته است و برای مقطع دکتری عمومی (DVM) در کشورهایی مانند آمریکا، متقاضی ابتدا باید یک مدرک لیسانس مرتبط را گذرانده و پیشنیازهای مشخصی را نیز تکمیل کرده باشد. هزینههای تحصیل در این رشته در خارج از کشور بسیار بالاست و سالانه ممکن است بین ۳۰ تا ۸۰ هزار دلار فقط شهریه باشد.
ادامه تحصیل در رشته دامپزشکی در خارج ایران فرصت کار در کلینیکها و بیمارستانهای پیشرفته حیوانات در کشورهای توسعه یافته را میدهد و فارغالتحصیلان این مراکز میتوانند با حقوقهای بسیار بالا (سالانه ۸۰ تا ۱۵۰ هزار دلار برای دامپزشکان عمومی) در بیمارستانها و مراکز تخصصی استخدام شوند. همچنین بازار کار برای دامپزشکان متخصص در جراحیهای پیشرفته مانند تعویض مفصل ران در سگها و درمان تومورها و بیماریهای صعبالعلاج بسیار پررونق است.
ادامه تحصیل در رشته دامپزشکی در خارج ایران فرصت شرکت در برنامههای تحقیقاتی بزرگ در زمینه واکسن و درمانهای نوین را فراهم میکند و فارغالتحصیلان PhD دامپزشکی میتوانند در مراکز تحقیقاتی بزرگ مانند CDC یا NIH جذب شوند. این افراد همچنین میتوانند با اخذ ویزاهای تحقیقاتی و پسادکتری، سالها در کشورهای مختلف مشغول پژوهش بوده و در معتبرترین مجلات دنیا مقاله منتشر کنند.
ادامه تحصیل در رشته دامپزشکی در خارج ایران نیازمند صرف هزینههای بسیار گزاف است، به طوری که گرفتن کمک تحصیلی از دانشگاههای برتر دامپزشکی جهان تقریباً برای دانشجویان بینالمللی غیرممکن است و اکثر دانشجویان مجبور به دریافت وامهای سنگین دانشجویی یا استفاده از پسانداز شخصی هستند. به همین دلیل بسیاری از دامپزشکان ایرانی ترجیح میدهند در داخل کشور به تحصیل در مقاطع تخصصی پرداخته و سپس برای فرصتهای مطالعاتی به خارج سفر کنند.
ادامه تحصیل در رشته دامپزشکی در خارج ایران به شبکهسازی حرفهایی و شرکت در کنفرانسهای بزرگ بینالمللی دامپزشکی کمک شایانی میکند و این ارتباطات میتواند زمینهساز همکاریهای علمی و تجاری و حتی مهاجرت کاری در آینده باشد. کنفرانس سالانه انجمن دامپزشکی آمریکا از بزرگترین رویدادهای تخصصی این حوزه است و آشنایی با اساتید بزرگ و صاحبان کلینیکها در این رویدادها میتواند درهای جدیدی را به روی شما باز کند.
فرصتهای شغلی برای فارغالتحصیلان رشته دامپزشکی
دامپزشکی فرصتهای شغلی جدید و نوظهوری در حوزه توانبخشی و فیزیوتراپی حیوانات ایجاد کرده است، به طوری که امروزه در کلانشهرها، مراکز تخصصی فیزیوتراپی برای حیوانات مسن یا آنهایی که تحت جراحی سنگین قرار گرفتهاند، در حال تاسیس است. یک دامپزشک که دورههای تکمیلی توانبخشی را گذرانده باشد، میتواند با استفاده از تجهیزاتی مانند تردمیل زیر آب و لیزرتراپی و ماساژ درمانی، کیفیت زندگی حیوانات را به طور چشمگیری افزایش دهد.
فرصتهای شغلی برای فارغالتحصیلان رشته دامپزشکی در حوزه تغذیه دام و طیور و حیوانات خانگی بسیار گسترده است، زیرا تولیدکنندگان خوراک دام و همچنین صاحبان حیوانات خانگی به دنبال رژیمهای غذایی تخصصی برای افزایش بهرهوری یا درمان بیماریها از طریق رژیم درمانی هستند. یک دامپزشک متخصص در تغذیه میتواند به عنوان مشاور با کارخانههای خوراک دام همکاری کرده یا برای حیوانات مبتلا به بیماریهای کلیوی و کبدی و آلرژیک رژیم درمانی اختصاصی تجویز کند.
فرصتهای شغلی برای فارغالتحصیلان رشته دامپزشکی در حوزه سلامت عمومی و کنترل بیماریهای مشترک در سازمان دامپزشکی بسیار پررنگ است و دامپزشکان میتوانند به عنوان اپیدمیولوژیست، در زمان وقوع اپیدمی بیماریهایی مانند تب برفکی یا آنفلوانزای پرندگان و یا هاری و تب مالت، به شناسایی کانون بیماری و کنترل آن کمک کنند. این افراد به طور مستقیم با وزارت بهداشت همکاری داشته و نقش کلیدی در حفظ سلامت جامعه ایفا میکنند.
فرصتهای شغلی برای فارغالتحصیلان رشته دامپزشکی در حوزه تجارت و فروش داروها و تجهیزات دامپزشکی دیده میشود، زیرا شرکتهای واردکننده و تولیدکننده داروهای دامی برای معرفی محصولات خود به دامپزشکان و دامداران به افرادی نیاز دارند که دانش تخصصی کافی داشته باشند. یک دامپزشک بازاریاب میداند چگونه با تکیه بر دانش علمی خود، پزشکان و دامداران را نسبت به مزیت یک دارو یا واکسن جدید قانع کرده و سهم بازار شرکت را افزایش دهد.
فرصتهای شغلی برای فارغالتحصیلان رشته دامپزشکی در حوزه مبارزه با قاچاق حیات وحش و نظارت بر سلامت حیوانات وارداتی و صادراتی در گمرکات کشور دیده میشود، زیرا دامپزشکان قادرند گونه حیوان قاچاق را شناسایی کرده و از ورود بیماریهای خطرناک از طریق حیوانات غیرمجاز به کشور جلوگیری کنند. سازمان محیط زیست و گمرک با همکاری سازمان دامپزشکی از دامپزشکان برای انجام این ماموریتهای حساس دعوت به همکاری میکنند.