کارشناسی ارشد مدیریت بازرگانی گرایش کارآفرینی: تحلیلی جامع بر جنبه‌های آموزشی، کاربردی، نوآوری و آینده‌نگرانه کسب‌وکار

کارشناسی ارشد مدیریت بازرگانی گرایش کارآفرینی  ترکیبی از اصول مدیریت بازرگانی سنتی و مهارت‌های کارآفرینی مدرن است، دانشجویان را برای ایجاد و مدیریت کسب‌وکارهای نوپا و توسعه ایده‌های نوآورانه آماده می‌کند. کارآفرینی نه تنها به عنوان فرآیند خلق ارزش جدید، بلکه به عنوان یک استراتژی جامع برای رشد پایدار سازمانی و مدیریت ریسک شناخته می‌شود.

کارآفرینی (به طور صحیح‌تر: ارزش آفرینی) (به زبان انگلیسی: Entrepreneurship) به فرایند خلق ارزش جدید (مادی یا معنوی) از طریق یک تلاش متعهدانه با در نظر گرفتن ریسکهای ناشی از آن گفته می‌شود. واژه کارآفرینی از کلمه فرانسوی “Entrepreneurs ” به معنای “متعهد شدن” نشات گرفته‌است.

مدیریت بازرگانی به طور کلی بر مدیریت منابع، تصمیم‌گیری استراتژیک و بهینه‌سازی عملیات تمرکز دارد. با ورود گرایش کارآفرینی، این اصول با عناصری مانند توسعه کسب‌وکار، مدیریت ریسک، نوآوری و رهبری کارآفرینانه ادغام می‌شوند. این گرایش تحصیلی، که اغلب تحت عنوان کارشناسی ارشد مدیریت بازرگانی با تمرکز بر کارآفرینی یا مدیریت کسب‌وکارهای نوپا شناخته می‌شود، دانشجویان را با ابزارهایی مجهز می‌کند که بتوانند در بازارهای رقابتی جهانی، ایده‌های نوآورانه را به واقعیت تبدیل کنند. اهمیت این رشته در دوران پساکرونا بیشتر شده است، جایی که کارآفرینان با استفاده از فناوری‌های دیجیتال، کسب‌وکارهای مقاوم ایجاد کردند. در ادامه، به جزئیات بیشتری می‌پردازیم، از جمله دانشگاه‌های ارائه‌دهنده برنامه‌های کارآفرینی، رتبه‌های قبولی برای ورود به رشته، بازار کار در حوزه کسب‌وکار جدید، درآمد فارغ‌التحصیلان متخصص در مدیریت نوآوری، مناسب بودن برای خانم‌ها در نقش‌های کارآفرینانه و تفاوت با رشته‌های مشابه مانند مدیریت استراتژیک.

در این مطلب از پایگاه اطلاع‌رسانی تحصیلی “دیپلم من” به معرفی جامع مقطع کارشناسی‌ارشد رشته‌ی بازرگانی گرایش کارآفرینی، چارت دروس، شرایط تحصیل و بازارکار آن می‌پردازیم.

تاریخچه کارآفرینی و نقش آن در مدیریت بازرگانی و توسعه کسب‌وکار

کارآفرینی ریشه در قرن‌های گذشته دارد و تحولات آن تأثیر عمیقی بر مدیریت بازرگانی گذاشته است. در اوایل قرن ۱۸، ریچارد کانتیلون کارآفرین را به عنوان فردی که ریسک را مدیریت می‌کند، معرفی کرد. این مفهوم پایه‌ای برای نظریه‌های مدرن کارآفرینی شد، جایی که مدیریت ریسک و نوآوری کلیدی هستند.

در قرن ۱۹، با انقلاب صنعتی، کارآفرینانی مانند هنری فورد مدل‌های تولید انبوه را معرفی کردند که مدیریت بازرگانی را تحول داد. این دوره، اهمیت مدیریت منابع انسانی و بهینه‌سازی عملیات در کارآفرینی را برجسته کرد.

دهه ۱۹۵۰ نقطه عطفی بود با کارهای جوزف شومپیتر، که کارآفرینی را “تخریب خلاق” نامید، یعنی نوآوری که ساختارهای قدیمی را جایگزین می‌کند. در این دوران، مدیریت بازرگانی با مفاهیمی مانند استراتژی نوآوری و توسعه کسب‌وکار آشنا شد. گرایش کارآفرینی در برنامه‌های کارشناسی ارشد مدیریت بازرگانی نیز در این دوره شکل گرفت، زیرا دانشگاه‌ها نیاز به ادغام خلاقیت با اصول مدیریتی را احساس کردند.

در قرن ۲۱، با ظهور کسب‌وکارهای نوپا مانند اوبر و ایربی‌ان‌بی، کارآفرینی به یک صنعت جهانی تبدیل شد. مدیران بازرگانی اکنون باید بر جنبه‌هایی مانند سرمایه‌گذاری خطرپذیر، مدل‌های کسب‌وکار پایدار و رهبری کارآفرینانه تمرکز کنند. این تاریخچه نشان می‌دهد که گرایش کارآفرینی در کارشناسی ارشد مدیریت بازرگانی، نه تنها یک انتخاب تحصیلی، بلکه یک ضرورت برای آینده‌نگری در توسعه کسب‌وکار و مدیریت نوآوری است. تحولات اخیر، مانند ادغام هوش مصنوعی در کسب‌وکارهای نوپا، نشان‌دهنده ادامه این روند است.

اهمیت کارآفرینی در مدیریت بازرگانی، نوآوری و مدیریت استراتژیک

کارآفرینی نقش محوری در تحول مدیریت بازرگانی ایفا می‌کند. یکی از مزایای کلیدی آن، ایجاد فرصت‌های جدید در بازارهای اشباع‌شده است. مدیران بازرگانی که بر این گرایش تسلط دارند، می‌توانند استراتژی‌های نوآورانه برای توسعه کسب‌وکار طراحی کنند، که این امر منجر به افزایش رقابت‌پذیری و رشد اقتصادی می‌شود. برای مثال، کارآفرینان ایرانی با استفاده از مدل‌های محلی، بازارهای جدیدی ایجاد کرده‌اند.

در سطح استراتژیک، کارآفرینی امکان تحلیل فرصت‌ها و مدیریت ریسک را فراهم می‌کند. ابزارهایی مانند بوم مدل کسب‌وکار و تحلیل سوات به مدیران کمک می‌کنند تا ایده‌های نوآورانه را ارزیابی کنند و تصمیمات آگاهانه بگیرند. برای مثال، در مدیریت منابع انسانی، کارآفرینی بر جذب استعدادهای خلاق تمرکز دارد، که ریسک شکست را کاهش می‌دهد.

از دیدگاه بازاریابی، کارآفرینی با مفاهیمی مانند روش ناب ادغام می‌شود. مدیران بازرگانی با استفاده از محصول حداقل قابل عرضه، می‌توانند محصولات را سریع‌تر به بازار عرضه کنند. این رویکرد نه تنها هزینه‌ها را پایین می‌آورد، بلکه نرخ موفقیت را افزایش می‌دهد.

هدف از این رشته مدیریت بازرگانی گرایش کار آفرینی عبارت است از آشنایی دقیق با وظایف اساسی سازمان‌های بازرگانی، افزایش مهارت و توانایی دانشجویان در شناخت مسائل مبتنی به مدیریت، جمع آوری و تجزیه و تحلیل اطلاعات مربوط به هر یک از این مسائل، ارزیابی راه‌حل‌های مختلف در مورد هر مسأله و تصمیم گیری و اجرای تصمیمات متخذه.

دانشگاه‌های ارائه‌دهنده کارشناسی ارشد مدیریت بازرگانی گرایش کارآفرینی و برنامه‌های توسعه کسب‌وکار

در ایران، این گرایش در دانشگاه‌های مختلفی ارائه می‌شود، اغلب زیر مجموعه مدیریت بازرگانی یا کارآفرینی مستقل. دانشگاه تهران (دانشکدگان مدیریت) یکی از برجسته‌ترین مراکز است که گرایش کارآفرینی را با تمرکز بر نوآوری و مدیریت استراتژیک ارائه می‌دهد. این دانشگاه با برنامه‌های آموزشی پیشرفته، دانشجویان را برای بازار کارآفرینی آماده می‌کند.

دانشگاه علامه طباطبایی نیز گرایش کارآفرینی را ارائه می‌دهد، با تأکید بر تحلیل آماری و مدیریت منابع انسانی. دانشگاه تربیت مدرس، با گرایش کسب‌وکار جدید، گاهی جنبه‌های کارآفرینانه را ادغام می‌کند. دانشگاه الزهرا (س) در تهران، ویژه خواهران، گزینه‌ای مناسب برای خانم‌هاست و بر توسعه کسب‌وکار تمرکز دارد. دانشگاه خوارزمی و دانشگاه خلیج فارس بوشهر نیز این گرایش را در برنامه‌های روزانه و نوبت دوم ارائه می‌دهند.

در بخش دانشگاه‌های آزاد، واحد الکترونیکی دانشگاه آزاد اسلامی رشته‌های مرتبط مانند مدیریت بازرگانی با گرایش کارآفرینی را دارد. دانشگاه مهرالبرز، با تمرکز بر آموزش آنلاین، این گرایش را به صورت مجازی ارائه می‌دهد. دانشگاه‌های دیگری مانند دانشگاه شهید بهشتی، علم و صنعت و قم نیز گرایش کارآفرینی را زیر رشته مدیریت ارائه می‌دهند، اما با رویکرد نوآوری.

دانشگاه‌های استانی مانند دانشگاه اصفهان و تبریز نیز این رشته را در شیوه آموزشی پژوهشی ارائه می‌کنند. ظرفیت پذیرش متفاوت است؛ برای مثال، دانشگاه تهران حدود ۳۰ نفر در روزانه و ۲۰ در نوبت دوم می‌پذیرد. انتخاب دانشگاه بستگی به رتبه و علاقه به حوزه نوآوری دارد، و دانشگاه‌های برتر مانند تهران و علامه رقابت بیشتری دارند. این دانشگاه‌ها اغلب با پارک‌های علم و فناوری همکاری دارند تا دانشجویان تجربه عملی در توسعه کسب‌وکار کسب کنند.

رتبه مورد نیاز برای قبولی در کارشناسی ارشد مدیریت بازرگانی گرایش کارآفرینی و تحلیل آماری رتبه‌ها

رتبه قبولی در این گرایش بسته به دانشگاه و سال متفاوت است، اما بر اساس کارنامه‌های اخیر، رتبه‌های پایین برای دانشگاه‌های برتر لازم است. برای دانشگاه تهران، رتبه‌هایی مانند ۵۰ تا ۶۰ در گرایش کارآفرینی گزارش شده است. در سال ۱۴۰۰، رتبه ۵۵ برای کارآفرینی در این دانشگاه کافی بود.

برای دانشگاه علامه طباطبایی، رتبه حدود ۴۵ برای گرایش کارآفرینی لازم است. دانشگاه‌های دیگر مانند غیرانتفاعی، رتبه‌های بالاتر مانند ۲۰۰۰ را می‌پذیرند. در سال ۱۴۰۲، رتبه ۲۵۰۰ برای کارآفرینی مجازی دانشگاه تهران گزارش شد، در حالی که رتبه ۲۰۰۰۰ برای مدیریت بازرگانی در دانشگاه‌های پایین‌تر.

در کنکور کارشناسی ارشد مدیریت، درصدهای دروس کلیدی مانند نظریه‌های سازمان و مدیریت پیشرفته (۶۰ درصد)، تحلیل آماری (۵۰ درصد) و مدیریت استراتژیک پیشرفته برای رتبه خوب لازم است. رتبه‌های زیر ۱۰۰ برای دانشگاه‌های برتر مانند تهران، شهید بهشتی و علامه ضروری است. برای دانشگاه آزاد علوم و تحقیقات، رتبه ۴۰۰۰ در سال ۱۴۰۲ کافی بود.

تراز قبولی نیز مهم است؛ برای مثال، در سال ۹۹، ترازهای بالا برای گرایش‌های کارآفرینی لازم بود. داوطلبان باید به درصدهای اسلام (۲۰ درصد)، ریاضی (۵ درصد) و زبان (۳۰ درصد) توجه کنند. رقابت در گرایش کارآفرینی کمتر از بازاریابی است، اما همچنان شدید با تمرکز بر نوآوری.

ساختار برنامه درسی کارشناسی ارشد مدیریت بازرگانی گرایش کارآفرینی با تمرکز بر مبانی و نظریه‌های کارآفرینی

برنامه درسی این گرایش معمولاً شامل ترکیبی از دروس اصلی مدیریت بازرگانی و دروس تخصصی کارآفرینی است. دروس اصلی مانند نظریه‌های سازمان و مدیریت پیشرفته، تحلیل آماری و مدیریت استراتژیک پیشرفته، پایه‌های لازم را فراهم می‌کنند. این دروس حدود ۱۰-۱۲ واحد را پوشش می‌دهند و بر تصمیم‌گیری استراتژیک تمرکز دارند.

دروس تخصصی شامل:

• مبانی و نظریه‌های کارآفرینی: بررسی مدل‌های کسب‌وکار جدید مانند روش ناب و تخریب خلاق.
• مدیریت نوآوری و توسعه محصول: تمرکز بر فرآیندهای ایده‌پردازی، محصول حداقل قابل عرضه و مدیریت ریسک.
• مدیریت منابع انسانی پیشرفته در کسب‌وکارهای نوپا: بحث در مورد جذب استعداد و فرهنگ سازمانی کارآفرینانه.
• مدیریت مالی کارآفرینی: آموزش در مورد سرمایه‌گذاری خطرپذیر، بودجه‌بندی و تحلیل مالی.
• مدیریت رفتار سازمانی و رهبری کارآفرینانه: استفاده از ابزارهایی برای انگیزش تیم‌ها.
• مدیریت پروژه‌های کارآفرینانه: برنامه‌ریزی برای راه‌اندازی کسب‌وکار با روش‌شناسی چابک.

علاوه بر این، پروژه‌های عملی مانند تدوین طرح کسب‌وکار یا تحلیل مطالعات موردی کسب‌وکارهای نوپا مانند اسنپ، بخشی از برنامه هستند. بسیاری از دانشگاه‌ها همکاری با مراکز رشد دارند تا دانشجویان تجربه واقعی در توسعه کسب‌وکار کسب کنند. پایان‌نامه نیز معمولاً بر موضوعاتی مانند تأثیر نوآوری بر رشد اقتصادی تمرکز دارد. این ساختار، دانشجویان را برای نقش‌های رهبری در کارآفرینی آماده می‌کند، جایی که باید بین خلاقیت و مدیریت تعادل برقرار کنند.

 

دروس اصلی مشترک (۷ درس، ۱۴ واحد)

دروس اختیاری (انتخاب 2 درس، 4 واحد)

 

 

 

مهارت‌های کلیدی مورد نیاز برای فارغ‌التحصیلان در حوزه کارآفرینی، رهبری و مدیریت ریسک

فارغ‌التحصیلان این گرایش باید مجموعه‌ای از مهارت‌های مدیریتی و کارآفرینانه را داشته باشند. مهارت‌های کلیدی شامل توسعه ایده‌های نوآورانه، مدیریت ریسک و برنامه‌ریزی استراتژیک است. همچنین، دانش ابزارهایی مانند بوم مدل کسب‌وکار و مدل‌سازی مالی ضروری است.

از سوی دیگر، مهارت‌های رهبری مانند انگیزش تیم‌ها، تصمیم‌گیری تحت عدم قطعیت و شبکه‌سازی کلیدی هستند. درک عمیق از رفتار مصرف‌کننده، که شامل تحقیقات بازار و اعتبار سنجی مشتری است، حیاتی است.

مهارت‌های نرم مانند ارتباطات، خلاقیت و تاب‌آوری نیز مهم هستند. در نهایت، آشنایی با روندهایی مانند کارآفرینی پایدار و نوآوری دیجیتال، مزیت رقابتی ایجاد می‌کند. فارغ‌التحصیلان باید بتوانند استراتژی‌های کارآفرینانه را با اهداف کسب‌وکار هم‌راستا کنند.

فرصت‌های شغلی برای فارغ‌التحصیلان در حوزه کسب‌وکار جدید و نوآوری

فارغ‌التحصیلان این گرایش فرصت‌های متنوعی دارند. نقش‌هایی مانند مدیر کسب‌وکار نوپا، که مسئولیت توسعه کسب‌وکار را دارد، بسیار پرتقاضا است. میانگین حقوق در این نقش در کشورهای پیشرفته بیش از ۱۲۰۰۰۰ دلار در سال است، اما در ایران برای شروع و در سطح کارشناسی حدود ۲۵-۳۵ میلیون تومان ماهانه و برای جایگاه‌های شغلی کارشناسی ارشد و سرپرستی حقوق ۳۵ تا ۵۵ میلیون حدودا در سال ۱۴۰۴ دریافت می‌گردد. برای سطوح مدیریتی حقوق از ۵۰ میلیون تومان در ماه شروع می‌شود و برای مدیران ارشد و اعضای هیئت مدیره درامد بالات است و حتی رقم‌های بالای ۱۰۰ میلیون در مان را می‌توان متصور بود. برای سال ۱۴۰۵ می‌توان ۳۰-۳۵ درصد به این رقم‌ها افزود.

دیگر فرصت‌ها شامل:

• مشاور کارآفرینی: ارائه مشاوره برای راه‌اندازی کسب‌وکارهای جدید.
• مدیر نوآوری: طراحی استراتژی‌های نوآورانه در شرکت‌ها.
• تحلیل‌گر فرصت‌های کسب‌وکار: ارزیابی ایده‌ها با تحلیل آماری.
• رهبر پروژه‌های کارآفرینانه: مدیریت تیم‌های کسب‌وکار نوپا.

شرکت‌هایی مانند دیجی‌کالا، اسنپ و مراکز رشد فناوری، اغلب به دنبال چنین متخصصانی هستند. همچنین، فرصت‌های کارآفرینی برای راه‌اندازی کسب‌وکار شخصی وجود دارد. با رشد ۱۵ درصدی اشتغال در حوزه نوآوری تا ۲۰۳۰، این رشته آینده‌دار است.

برای فارغ التحصیلان این رشته موقعیت‌های شغلی زیادی وجود دارد که برخی از آن‌ها عبارتند از:

• مدیر بازاریابی
• مشاور شغلی
• مدیر فروش
• مدیر خرید و تدارکات
• کارشناس گمرگ
• کارمند و رئیس بانک
• کارمند آژانس هواپیمایی
• کارشناس بیمه
• مدیر تولید
• مدیر مالی
• کارشناس تحقیقات بازار
• هیئت علمی دانشگاه
• مدیر کنترل پروژه

درآمد فارغ‌التحصیلان این رشته در حوزه کارآفرینی و مدیریت مالی

درآمد متخصصان کارآفرینی در ایران بسته به تجربه و سمت متفاوت است. مشاوران کارآفرینی ماهانه ۳۰-۶۰ میلیون تومان درآمد دارند. مدیران کسب‌وکارهای نوپا حدود ۴۰-۸۰ میلیون، و بنیان‌گذاران موفق بیش از ۱۰۰ میلیون. در سطح ارشد، حقوق می‌تواند به ۱۵۰ میلیون برسد، به ویژه در شرکت‌های بزرگ.

در مقایسه جهانی، مدیران نوآوری ۵۰ هزار دلار سالانه، اما در ایران معادل ۱۵-۴۰ میلیون ماهانه است. کارآفرینان می‌توانند بیشتر کسب کنند، با سرمایه‌گذاری. عوامل مانند تخصص در نوآوری درآمد را افزایش می‌دهد.

آیا این رشته برای خانم‌ها مناسب است؟ نقش خانم‌ها در رهبری کارآفرینانه

بله، این رشته برای خانم‌ها بسیار مناسب است. با تمرکز بر نوآوری و کارآفرینی، امکان کار انعطاف‌پذیر و از خانه وجود دارد، که با مسئولیت‌های خانوادگی سازگار است. زنان در حوزه‌هایی مانند کسب‌وکارهای نوپای اجتماعی، موفق هستند. مثال‌هایی مانند زنان کارآفرین ایرانی نشان می‌دهد چالش‌ها قابل преодол هستند.

در ایران، رشته مدیریت برای خانم‌ها فرصت‌های برابر فراهم می‌کند. مشاغلی مانند مشاور نوآوری و رهبری کسب‌وکارهای نوپا سودآور و مناسب هستند. با شبکه‌سازی، خانم‌ها می‌توانند به نقش‌های ارشد برسند. کارآفرینی زمینه‌ای برای توانمندسازی زنان فراهم می‌کند، مانند کسب‌وکارهای آنلاین.

تفاوت این رشته با رشته‌های مشابه مانند مدیریت استراتژیک و فناوری اطلاعات

این گرایش با رشته‌هایی مانند مدیریت استراتژیک متفاوت است. مدیریت بازرگانی کارآفرینی بر خلق کسب‌وکار جدید و نوآوری تمرکز دارد، مانند توسعه ایده و مدیریت ریسک، در حالی که مدیریت استراتژیک بیشتر بر برنامه‌ریزی بلندمدت در سازمان‌های موجود است.

برای مثال، در کارآفرینی، دروس مبانی کارآفرینی غالب است، اما در استراتژیک، تحلیل محیطی. رشته مدیریت فناوری اطلاعات تمرکز بر فناوری اطلاعات دارد، اما کارآفرینی خاص کسب‌وکار است. تفاوت با کارشناسی ارشد مدیریت بازرگانی عمومی در تخصصی بودن نوآوری است. در ایران، گاهی کارآفرینی زیر مدیریت است، اما رویکرد خلاقانه آن را متمایز می‌کند.

چالش‌های کارآفرینی در مدیریت بازرگانی، مدیریت ریسک و نوآوری

علی‌رغم مزایا، چالش‌هایی وجود دارد. مدیریت ریسک یکی از بزرگ‌ترین مسائل است، جایی که شکست کسب‌وکارهای نوپا بالا است. مدیران باید استراتژی‌های کاهش ریسک پیاده کنند.

رقابت شدید در بازار کارآفرینی، نیاز به نوآوری مداوم دارد. علاوه بر این، مسائل مالی مانند دسترسی به سرمایه، چالش‌ساز هستند. در ایران، مشکلات تحریم و مقررات اضافه می‌شود.

از دیدگاه قانونی، رعایت قوانین کارآفرینی ضروری است. همچنین، چالش‌های فرهنگی در پذیرش نوآوری باید مدیریت شوند.

در نهایت، وابستگی به بازار می‌تواند ریسک را افزایش دهد، که نیاز به برنامه‌ریزی پشتیبان دارد. چالش‌های اخلاقی مانند مسئولیت اجتماعی نیز مهم است.

روندهای آینده کارآفرینی در مدیریت بازرگانی، توسعه پایدار و نوآوری دیجیتال

آینده کارآفرینی روشن است با روندهایی مانند نوآوری مبتنی بر هوش مصنوعی، که ایده‌پردازی را تسهیل می‌کند. کارآفرینی پایدار برای مدل‌های سبز، روند دیگری است.

تحول دیجیتال و کارآفرینی اجتماعی در حال رشد هستند. مسئولیت اجتماعی نیز کلیدی است، با تمرکز بر سرمایه‌گذاری تأثیرگذار. متاورس و بلاکچین برای کسب‌وکارهای نوین، تحولات بزرگی ایجاد خواهند کرد. مدیران بازرگانی باید بر این روندها تمرکز کنند تا رقابتی بمانند. تا ۲۰۲۵، پیش‌بینی رشد ۲۰ درصدی در کارآفرینی دیجیتال.

نتیجه‌گیری: آینده کارشناسی ارشد مدیریت بازرگانی گرایش کارآفرینی در نوآوری و رهبری کسب‌وکار

کارشناسی ارشد مدیریت بازرگانی گرایش کارآفرینی، مسیری برای رهبری در دنیای نوآورانه است. با ترکیب اصول مدیریتی و کارآفرینی، این رشته فرصت‌های بی‌شماری ارائه می‌دهد. دانشگاه‌های متعدد، رتبه‌های قابل دسترس، بازار کار رو به رشد، درآمد مناسب، مناسب بودن برای خانم‌ها و تفاوت با رشته‌های استراتژیک، آن را جذاب می‌کند. چالش‌ها وجود دارند، اما با مهارت‌های کلیدی مانند مدیریت ریسک، قابل مدیریت هستند. آینده این حوزه پر از نوآوری است، و فارغ‌التحصیلان نقش کلیدی در شکل‌دهی توسعه کسب‌وکار خواهند داشت.

مدیریت کارآفرینی عبارت است از مجموعه‌ای از نظریه‌‎ها، فنون و روش‌های هدایت اثربخش، فعالیت‌های کارآفرینی و خلق ارزش. کارآفرینی که از رشته‌های نوظهور کشور ماست، در سراسر جهان رشته‌ای شناخته‌شده و معتبر به شمار می‌آید.

با توجه به فضای رو به رشد و توسعه استارت‌آپ‌ها در کشور ما، علاقه‌مندان رشته کارآفرینی هم بیشتر از قبل شده است. افرادی که تحمل ابهام و عدم قطعیت بالایی دارند، ریسک‌پذیر و جسور هستند و به دنبال تجربه‌های جدید و نوآوری هستند، برای کارآفرینی مناسب هستند.