رشته مخاطرات محیطی

رشته مخاطرات محیطی

رشته مخاطرات محیطی به مطالعه پدیده‌های طبیعی و انسان‌ساخت که باعث ایجاد خسارت و تهدید برای جوامع انسانی و محیط زیست می‌شوند می‌پردازد. این رشته با مفاهیمی مانند زلزله، سیل، خشکسالی، طوفان، گرد و غبار، آتش‌سوزی جنگل، زمین‌لغزش، فرونشست زمین، فرسایش خاک، بیابان‌زایی، آلودگی هوا و آب و تغییرات اقلیمی سروکار دارد. متخصصان مخاطرات محیطی با شناسایی و تحلیل این پدیده‌ها به کاهش خسارات و افزایش تاب‌آوری جوامع کمک می‌کنند.

رشته مخاطرات محیطی بر خلاف سایر رشته‌های علوم زمین که بر مطالعه پدیده‌ها به صورت پایه تمرکز دارند، به بررسی اثرات مخرب این پدیده‌ها بر جوامع انسانی و ارائه راهکارهای عملی برای پیشگیری و کاهش خطرات می‌پردازد. متخصصان مخاطرات محیطی با استفاده از روش‌های تحلیل فضایی، سیستم‌های اطلاعات جغرافیایی (GIS)، سنجش از دور، مدل‌های پیش‌بینی و پهنه‌بندی خطر، مناطق آسیب‌پذیر را شناسایی و راهکارهای مقابله با مخاطرات را ارائه می‌کنند. آنها همچنین در مدیریت بحران و کاهش اثرات بلایای طبیعی نقش کلیدی ایفا می‌کنند.

رشته مخاطرات محیطی در ایران با توجه به موقعیت جغرافیایی و قرارگیری بر روی کمربند زلزله، تنوع اقلیمی، خشکسالی‌های مکرر، سیل‌های ویرانگر، طوفان‌های گرد و غبار، فرونشست زمین در دشت‌های کشاورزی، فرسایش خاک، بیابان‌زایی و تغییرات اقلیمی جایگاه ویژه و حیاتی دارد. فارغ‌التحصیلان این رشته در سازمان مدیریت بحران کشور، سازمان حفاظت محیط زیست، وزارت نیرو، وزارت جهاد کشاورزی، سازمان زمین‌شناسی، سازمان هواشناسی، هلال احمر، شهرداری‌ها، مراکز تحقیقاتی مخاطرات طبیعی و شرکت‌های مشاوره محیط زیست مشغول به کار می‌شوند.

رشته مخاطرات محیطی نیازمند دانش زمین‌شناسی، ژئومورفولوژی، اقلیم‌شناسی، هیدرولوژی، خاک‌شناسی، اکولوژی، آمار، GIS، سنجش از دور، مدل‌سازی فضایی و مدیریت بحران است. متخصص مخاطرات محیطی باید با نرم‌افزارهای تخصصی مانند ArcGIS، ENVI، مدل‌های پهنه‌بندی خطر، نرم‌افزارهای آماری و مدل‌های پیش‌بینی آب و هوا و هیدرولوژیکی کار کند. او توانایی تحلیل آسیب‌پذیری مناطق مختلف و تهیه نقشه‌های پهنه‌بندی خطر و ارائه راهکارهای کاهش خطر را دارد.

رشته مخاطرات محیطی در دهه اخیر با ورود فناوری‌هایی مانند سنجش از دور ماهواره‌ای با قدرت تفکیک بالا، پهپادها، داده‌های بزرگ (Big Data)، هوش مصنوعی، یادگیری ماشین و مدل‌های پیش‌بینی پیشرفته تحول عظیمی پیدا کرده است. پایش بلادرنگ مخاطرات، پیش‌بینی دقیق‌تر سیل و خشکسالی و طوفان و زلزله، پهنه‌بندی خطر زمین‌لغزش و فرونشست و بیابان‌زایی و آتش‌سوزی مورد توجه قرار گرفته‌اند. این رشته به سمت مدیریت یکپارچه خطرات و کاهش خطر بلایا (DRR) و افزایش تاب‌آوری جوامع در برابر تغییرات اقلیمی حرکت می‌کند.

رشته مخاطرات محیطی برای افرادی که به بلایای طبیعی و مدیریت بحران و حفاظت از محیط زیست و جوامع انسانی علاقه دارند مناسب است. علاقه‌مندان به زمین‌شناسی و اقلیم‌شناسی و محیط زیست و آمار و GIS در این رشته موفق می‌شوند. این رشته فرصت‌های شغلی متنوعی در بخش‌های دولتی و خصوصی و تحقیقاتی ایجاد می‌کند.

کارشناسی ارشد رشته مخاطرات محیطی

کارشناسی ارشد این رشته عمیق‌ترین تخصص را در حوزه مخاطرات محیطی ارائه می‌دهد. دانشجویان با مفاهیم پیشرفته زلزله‌شناسی، سیل‌شناسی، خشکسالی، طوفان‌های حاره‌ای و گرد و غبار، زمین‌لغزش، فرونشست، فرسایش و بیابان‌زایی، آتش‌سوزی جنگل، آلودگی هوا و آب، تغییرات اقلیمی، آسیب‌پذیری و تاب‌آوری، مدیریت بحران و کاهش خطر بلایا (DRR) آشنا می‌شوند. این دوره دو ساله شامل دروس تخصصی و پایان‌نامه است.

کارشناسی ارشد رشته مخاطرات محیطی نیازمند قبولی در آزمون سراسری است. داوطلبان باید دروس مبانی مخاطرات محیطی و روش تحقیق و GIS و آمار را عالی بگذرانند. این مقطع فرصت یادگیری نرم‌افزارهای پیشرفته مدلسازی و پهنه‌بندی خطر و سنجش از دور را فراهم می‌کند.

کارشناسی ارشد رشته مخاطرات محیطی شامل پروژه‌های عملی با استفاده از داده‌های ماهواره‌ای و میدانی و مدل‌های پیش‌بینی است. فارغ‌التحصیلان توانایی تهیه نقشه‌های پهنه‌بندی خطر زلزله و سیل و خشکسالی و زمین‌لغزش و فرونشست و بیابان‌زایی را دارند. آنها می‌توانند برنامه‌های مدیریت بحران و کاهش خطر را برای مناطق مختلف تدوین کنند.

کارشناسی ارشد رشته مخاطرات محیطی در دانشگاه تهران و دانشگاه تربیت مدرس و دانشگاه شهید بهشتی کیفیت بالایی دارد. این مقطع امکان همکاری با سازمان مدیریت بحران کشور، سازمان حفاظت محیط زیست، سازمان زمین‌شناسی، سازمان هواشناسی و هلال احمر را فراهم می‌کند. دانشجویان می‌توانند در پروژه‌های ملی پهنه‌بندی خطر زلزله و سیل و خشکسالی و فرونشست مشارکت کنند.

کارشناسی ارشد رشته مخاطرات محیطی با ارائه یک پایان‌نامه تخصصی به پایان می‌رسد. دانشجو یک مسئله واقعی در حوزه مخاطرات محیطی را بررسی و حل می‌کند. کیفیت پایان‌نامه تأثیر مستقیمی بر آینده شغلی دانشجو دارد.

کارشناسی ارشد رشته مخاطرات محیطی پلی به سمت دکتری و صنعت است. بسیاری از دانشجویان پس از این مقطع جذب سازمان مدیریت بحران و مراکز تحقیقاتی می‌شوند. آنها به عنوان کارشناس مخاطرات طبیعی و تحلیلگر ریسک و مدرس دانشگاه مشغول به کار می‌شوند.

معرفی رشته مخاطرات محیطی

این رشته به مطالعه پدیده‌های طبیعی خطرناک و اثرات آنها بر جوامع انسانی و محیط زیست می‌پردازد. معرفی رشته مخاطرات محیطی بدون شناخت مفاهیم خطر، آسیب‌پذیری، تاب‌آوری، ریسک و مدیریت بحران ناقص است. اصول زلزله‌شناسی و سیل‌شناسی و خشکسالی و گرد و غبار و زمین‌لغزش و فرونشست و بیابان‌زایی نیز بسیار اهمیت دارند.

معرفی رشته مخاطرات محیطی شامل دروس مبانی مخاطرات محیطی و زلزله و سیل و خشکسالی است. طوفان‌های حاره‌ای و گرد و غبار و آتش‌سوزی جنگل و زمین‌لغزش و فرونشست و فرسایش و بیابان‌زایی و آلودگی هوا و آب نیز تدریس می‌شوند. تغییرات اقلیمی و سنجش از دور و GIS در مخاطرات و مدل‌های پیش‌بینی و پهنه‌بندی خطر از دروس مهم هستند.

معرفی رشته مخاطرات محیطی نشان می‌دهد متخصص باید با نرم‌افزارهای تخصصی GIS و سنجش از دور و مدل‌های پیش‌بینی و پهنه‌بندی خطر کار کند. نرم‌افزارهایی مانند ArcGIS، ENVI، مدل‌های هیدرولوژیکی و هیدرولیکی، نرم‌افزارهای زمین‌آمار و پیش‌بینی آب و هوا در این رشته کاربرد دارند. این رشته ترکیبی از زمین‌شناسی، ژئومورفولوژی، اقلیم‌شناسی، هیدرولوژی، اکولوژی و مدیریت بحران است.

معرفی رشته مخاطرات محیطی شامل شناخت انواع مخاطرات طبیعی و انسان‌ساخت است. زلزله و سیل و خشکسالی و طوفان و گرد و غبار و آتش‌سوزی جنگل از مخاطرات طبیعی هستند. زمین‌لغزش و فرونشست و فرسایش و بیابان‌زایی و آلودگی هوا و آب و تغییرات اقلیمی نیز از مخاطرات مهم هستند.

معرفی رشته مخاطرات محیطی نیازمند درک صحیح از مفاهیم پیشگیری، آمادگی، مقابله و بازسازی پس از بلایا است. این معرفی نشان می‌دهد که مدیریت بحران باید در چهار مرحله کاهش خطر، آمادگی، پاسخ و بازیابی انجام شود. شناسایی مناطق پرخطر و اولویت‌بندی اقدامات مقابله از اصول اصلی است.

معرفی رشته مخاطرات محیطی بدون اشاره به نقش حیاتی آن در کاهش تلفات انسانی و خسارات اقتصادی و حفاظت از محیط زیست ناقص است. این رشته زیربنای برنامه‌های ملی و محلی کاهش خطر بلایا و مدیریت بحران محسوب می‌شود. متخصصان مخاطرات محیطی جان انسان‌ها و منابع طبیعی را از بلایا محافظت می‌کنند.

بازار کار رشته مخاطرات محیطی

بازار کار این رشته در سازمان مدیریت بحران کشور شکل می‌گیرد. سازمان حفاظت محیط زیست و سازمان زمین‌شناسی و سازمان هواشناسی از کارفرمایان اصلی هستند. وزارت نیرو و وزارت جهاد کشاورزی و هلال احمر و شهرداری‌های بزرگ نیز متخصصان را جذب می‌کنند.

بازار کار رشته مخاطرات محیطی در شرکت‌های مشاوره محیط زیست و مدیریت بحران و GIS نیز وجود دارد. دفاتر مهندسی عمران و آبخیزداری و مراکز تحقیقاتی مخاطرات طبیعی فرصت‌های شغلی ایجاد می‌کنند. شرکت‌های بیمه و بانک‌ها و سازمان‌های بین‌المللی نیز متخصصان را استخدام می‌کنند.

بازار کار رشته مخاطرات محیطی برای متخصصان آشنا با نرم‌افزارهای پیشرفته GIS و مدل‌های پهنه‌بندی خطر و سنجش از دور بسیار بهتر است. تسلط به ArcGIS، ENVI، مدل‌های هیدرولوژیکی و هیدرولیکی، نرم‌افزارهای زمین‌آمار و برنامه‌نویسی پایتون مزیت بزرگ است. متخصصان مدلسازی سیل و خشکسالی و زلزله و زمین‌لغزش و فرونشست و بیابان‌زایی درآمد بالایی دارند.

بازار کار رشته مخاطرات محیطی در پروژه‌های ملی پهنه‌بندی خطر و کاهش اثرات بلایا سهم قابل توجهی دارد. مطالعات ارزیابی خطر زلزله و سیل و خشکسالی و زمین‌لغزش و فرونشست و بیابان‌زایی و تهیه اطلس مخاطرات کشور و تدوین برنامه‌های مدیریت بحران منطقه‌ای و محلی نیازمند متخصصان مخاطرات محیطی است. متخصصان مخاطرات محیطی می‌توانند مشاور ارشد این پروژه‌ها باشند.

بازار کار رشته مخاطرات محیطی در خارج از کشور برای متخصصان مجرب گسترده است. آمریکا، کانادا، استرالیا، ژاپن، هلند و آلمان از مقاصد اصلی مهاجرت کاری هستند. سازمان‌های بین‌المللی مانند استراتژی بین‌المللی کاهش بلایا (UNDRR)، فدراسیون بین‌المللی صلیب سرخ و هلال احمر، برنامه عمران ملل متحد (UNDP)، بانک جهانی و صندوق کودکان ملل متحد (UNICEF) متخصصان را جذب می‌کنند.

بازار کار رشته مخاطرات محیطی در سال‌های آینده با افزایش تغییرات اقلیمی و فراوانی و شدت بلایای طبیعی رونق چشمگیری پیدا می‌کند. پیشگیری و کاهش خطر بلایا و افزایش تاب‌آوری جوامع و سازگاری با تغییرات اقلیمی و مدیریت یکپارچه مخاطرات نیازمند متخصصان مخاطرات محیطی است. متخصصان این حوزه بهترین فرصت‌های شغلی را خواهند داشت.

چارت دروس رشته مخاطرات محیطی

چارت دروس این رشته در مقطع ارشد شامل مبانی مخاطرات محیطی و زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله است. سیل‌شناسی و هیدرولوژی و هیدرولیک و خشکسالی و طوفان‌های حاره‌ای و گرد و غبار و آتش‌سوزی جنگل و زمین‌لغزش و فرونشست و فرسایش و بیابان‌زایی نیز تدریس می‌شوند. آلودگی هوا و آب و تغییرات اقلیمی و سنجش از دور و GIS در مخاطرات و مدل‌های پیش‌بینی و پهنه‌بندی خطر و مدیریت بحران و کاهش خطر بلایا از دروس اصلی هستند.

چارت دروس رشته مخاطرات محیطی در مقطع دکتری بر روش‌های پیشرفته تحلیل فضایی و مدلسازی مخاطرات تمرکز دارد. آسیب‌پذیری و تاب‌آوری اجتماعی-اقتصادی و روش‌های کمی و کیفی ارزیابی ریسک و مدیریت یکپارچه مخاطرات و برنامه‌ریزی سناریوهای بحران از دروس تخصصی هستند. مخاطرات ناشی از تغییرات اقلیمی و سامانه‌های هشدار سریع و نقش فناوری‌های نوین در کاهش خطر بلایا نیز تدریس می‌شوند.

چارت دروس این رشته در دانشگاه‌های مختلف تفاوت جزئی دارد. هسته اصلی این چارت در همه جا مشابه است. واحدهای کارگاهی مانند کارگاه GIS و سنجش از دور و کارگاه مدل‌سازی سیل و خشکسالی و کارگاه پهنه‌بندی خطر زلزله و زمین‌لغزش بسیار مهم هستند.

چارت دروس این رشته شامل یک پایان‌نامه تخصصی می‌شود. دانشجو یک مسئله واقعی در حوزه مخاطرات محیطی را بررسی و حل می‌کند. کیفیت پایان‌نامه تأثیر مستقیمی بر آینده شغلی دارد.

چارت دروس این رشته واحدهای اختیاری متنوعی نیز دارد. مخاطرات ساحلی و دریایی و مخاطرات آتشفشانی از این مواردند. مخاطرات ناشی از سونامی و مخاطرات زیستی و اپیدمی‌ها و مخاطرات تکنولوژیک نیز قابل انتخاب هستند.

چارت دروس این رشته در مقطع کارشناسی بر اصول پایه متمرکز است. مبانی مخاطرات طبیعی و آشنایی با GIS و نقشه‌خوانی و مبانی زلزله و سیل و خشکسالی و زمین‌لغزش تدریس می‌شوند. دانشجویان پس از این دوره گرایش تخصصی خود را انتخاب می‌کنند.

آینده شغلی رشته مخاطرات محیطی

آینده شغلی این رشته در استان‌های پرخطر و آسیب‌پذیر کشور روشن است. استان‌های تهران، البرز، مازندران، گیلان، خوزستان، سیستان و بلوچستان، هرمزگان، بوشهر، فارس، اصفهان، آذربایجان شرقی، کرمان، خراسان رضوی و جنوبی فرصت‌های شغلی خوبی دارند.

آینده شغلی این رشته به دلیل افزایش فراوانی و شدت بلایای طبیعی ناشی از تغییرات اقلیمی و فشارهای انسانی هرگز به صفر نمی‌رسد. متخصصان پیش‌بینی و مدلسازی و پهنه‌بندی خطر و ارزیابی آسیب‌پذیری و تاب‌آوری و مدیریت بحران همواره مورد نیاز سازمان‌های دولتی و خصوصی و بین‌المللی هستند. این آینده برای متخصصان مخاطرات محیطی آشنا با فناوری‌های نوین و مدل‌های پیشرفته و تحلیل فضایی بسیار درخشان است.

آینده شغلی این رشته با ورود هوش مصنوعی و یادگیری ماشین و داده‌های بزرگ به پیش‌بینی و مدلسازی مخاطرات دگرگون می‌شود. سامانه‌های هشدار سریع هوشمند و پیش‌بینی بلادرنگ سیل و زلزله و خشکسالی و طوفان و آتش‌سوزی فرصت‌های جدیدی ایجاد می‌کنند. این آینده به مهارت در فناوری‌های نوین و برنامه‌نویسی و تحلیل داده گره خورده است.

آینده شغلی این رشته در صنعت مدیریت بحران و کاهش خطر بلایا بسیار امیدوارکننده است. زلزله و سیل و خشکسالی و فرونشست و گرد و غبار و آتش‌سوزی جنگل از چالش‌های اصلی ایران هستند. پروژه‌های ملی پهنه‌بندی خطر زلزله و سیل و خشکسالی و فرونشست و بیابان‌زایی و تدوین برنامه‌های مدیریت بحران و کاهش خطر بلایا نیازمند متخصصان مخاطرات محیطی ماهر است.

آینده شغلی این رشته در بازار بین‌المللی برای متخصصان مجرب گسترده است. فارغ‌التحصیلان ایرانی در آمریکا و کانادا و استرالیا و ژاپن موفق عمل می‌کنند. مهاجرت کاری با داشتن مدرک معتبر و تجربه قوی شدنی است.

آینده شغلی این رشته با افزایش تغییرات اقلیمی و بلایای طبیعی اهمیت بیشتری می‌یابد. کاهش خطر بلایا (DRR) و افزایش تاب‌آوری جوامع و سازگاری با تغییرات اقلیمی و مدیریت یکپارچه مخاطرات از اولویت‌های جهانی است. دولتها سرمایه‌گذاری زیادی روی این رشته انجام می‌دهند.

رشته مخاطرات محیطی مناسب چه کسانی هست

این رشته برای افرادی با روحیه تحلیلگری و مسئولیت‌پذیری بالا و علاقه به حفاظت از جان و مال مردم و محیط زیست مناسب است. رشته مخاطرات محیطی مناسب چه کسانی هست؟ افرادی که از مطالعه نقشه و داده‌های فضایی و مدلسازی و پیش‌بینی بلایای طبیعی لذت می‌برند. طراحی راهکارهای کاهش خطر و افزایش تاب‌آوری جوامع برای این افراد جذاب است.

این رشته مناسب چه کسانی هست؟ دانشجویانی که به دنبال کار در سازمان مدیریت بحران و هلال احمر و سازمان حفاظت محیط زیست هستند. این رشته برای کسانی که حوصله تحلیل داده‌های ماهواره‌ای و میدانی و مدلسازی مخاطرات را دارند ایده‌آل است. کار در شرایط بحرانی و سخت نیازمند دقت و سرعت عمل و مسئولیت‌پذیری بالاست.

این رشته مناسب چه کسانی هست؟ کسانی که خواهان شغلی با امنیت نسبی در بخش دولتی و خصوصی هستند. این رشته برای علاقه‌مندان به ادامه تحصیل تا دکتری نیز مناسب است. فعالیت آکادمیک و پژوهشی در این رشته ارزش بالایی دارد.

این رشته مناسب چه کسانی هست؟ افرادی که از کار گروهی با متخصصان مختلف لذت می‌برند. متخصصان مخاطرات محیطی با زمین‌شناسان و ژئومورفولوژیست‌ها و اقلیم‌شناسان و هیدرولوژیست‌ها و مهندسان عمران و آبخیزداری و مدیران بحران و امدادگران همکاری نزدیک دارند. مدیریت یکپارچه بحران نیازمند تیم چندرشته‌ای است.

این رشته مناسب چه کسانی هست؟ دانشجویانی که به دنبال شغلی با درآمد مناسب در داخل و خارج از کشور هستند. متخصصان مخاطرات محیطی در سازمان‌های بین‌المللی کاهش خطر بلایا درآمد مناسبی دارند. امکان جابجایی بین بخش‌های دولتی و خصوصی و تحقیقاتی وجود دارد.

این رشته مناسب چه کسانی هست؟ کسانی که به کاهش رنج و آسیب انسان‌ها در برابر بلایای طبیعی و حفاظت از محیط زیست اهمیت می‌دهند. متخصص مخاطرات محیطی می‌تواند با پیش‌بینی و هشدار به موقع و پهنه‌بندی خطر و مدیریت بحران، جان هزاران نفر را نجات دهد. او در افزایش تاب‌آوری جامعه و کاهش خسارات اقتصادی و زیست‌محیطی نقش مهمی دارد.

فارغ‌التحصیل رشته مخاطرات محیطی در چه کارها و صنایعی می‌تواند شاغل شود؟

فارغ‌التحصیل این رشته می‌تواند در سازمان مدیریت بحران کشور فعالیت کند. سازمان حفاظت محیط زیست و سازمان زمین‌شناسی و سازمان هواشناسی از کارفرمایان اصلی هستند. وزارت نیرو و وزارت جهاد کشاورزی و هلال احمر و شهرداری‌های بزرگ نیز متخصصان را جذب می‌کنند.

فارغ‌التحصیل این رشته در شرکت‌های مشاوره محیط زیست و مدیریت بحران و GIS استخدام می‌شود. دفاتر مهندسی عمران و آبخیزداری و مراکز تحقیقاتی مخاطرات طبیعی فرصت شغلی دارند. شرکت‌های بیمه و بانک‌ها و سازمان‌های بین‌المللی نیز متخصصان را جذب می‌کنند.

فارغ‌التحصیل این رشته در پروژه‌های ملی پهنه‌بندی خطر و کاهش اثرات بلایا مشغول می‌شود. مطالعات ارزیابی خطر زلزله و سیل و خشکسالی و زمین‌لغزش و فرونشست و بیابان‌زایی و تهیه اطلس مخاطرات کشور و تدوین برنامه‌های مدیریت بحران منطقه‌ای و محلی فرصت‌های شغلی خوبی دارند. شرکت‌های مشاور آبخیزداری و منابع طبیعی و کشاورزی نیز متخصصان مخاطرات محیطی را استخدام می‌کنند.

فارغ‌التحصیل این رشته می‌تواند در پروژه‌های بزرگ ملی فعالیت کند. تهیه اطلس مخاطرات طبیعی ایران و پهنه‌بندی خطر زلزله و سیل و خشکسالی و فرونشست و بیابان‌زایی از این پروژه‌هاست. تدوین برنامه‌های مدیریت بحران استان‌های پرخطر و طراحی سامانه‌های هشدار سریع سیل و زلزله و گرد و غبار و آتش‌سوزی جنگل نیازمند متخصصان مخاطرات محیطی ماهر است.

فارغ‌التحصیل این رشته می‌تواند دفتر تخصصی خود را تأسیس کند. خدمات مشاوره در مطالعات مخاطرات محیطی و پهنه‌بندی خطر و ارزیابی آسیب‌پذیری قابل ارائه است. تهیه اطلس‌های مخاطرات محلی و منطقه‌ای و تدوین برنامه‌های مدیریت بحران و کاهش خطر نیز از جمله خدمات است.

فارغ‌التحصیل این رشته در بخش آموزش و تدریس در دانشگاه‌ها نیز بی‌نظیر است. کمبود اساتید متخصص مخاطرات محیطی در برخی دانشگاه‌ها مشهود است. فارغ‌التحصیلان دکتری به راحتی وارد سیستم آموزش عالی می‌شوند.

ادامه تحصیل در رشته مخاطرات محیطی در داخل ایران چگونه است؟

ادامه تحصیل در این رشته در داخل ایران از طریق آزمون ارشد و دکتری ممکن است. دانشگاه تهران و دانشگاه تربیت مدرس از معتبرترین‌ها هستند. دانشگاه شهید بهشتی و دانشگاه فردوسی مشهد و دانشگاه اصفهان نیز دوره‌های تخصصی برگزار می‌کنند.

ادامه تحصیل در این رشته در مقطع دکتری بر مسائل بومی تمرکز دارد. زلزله خیزی و گسل‌های فعال ایران و سیل‌های ویرانگر و خشکسالی‌های مکرر و طوفان‌های گرد و غبار و فرونشست زمین در دشت‌های کشور و زمین‌لغزش در مناطق کوهستانی و بیابان‌زایی و آتش‌سوزی جنگل‌های زاگرس از اولویت‌های پژوهشی است. مدلسازی مخاطرات ناشی از تغییرات اقلیمی و ارزیابی آسیب‌پذیری و تاب‌آوری شهرها و روستاهای ایران و طراحی سامانه‌های هشدار سریع نیز مورد توجه است.

ادامه تحصیل در این رشته اساتید برجسته‌ای مانند دکتر مقیمی، دکتر یمانی، دکتر رامشت، دکتر علایی طالقانی و دکتر فرجادی را دارد. این مسیر فرصت همکاری با سازمان مدیریت بحران کشور و سازمان زمین‌شناسی و سازمان حفاظت محیط زیست را فراهم می‌کند. اشتغال پس از فارغ‌التحصیلی در این مسیر بسیار حیاتی است.

ادامه تحصیل در داخل ایران نیازمند دسترسی به مقالات و نرم‌افزارهای روز است. نرم‌افزارهایی مانند ArcGIS، ENVI، مدل‌های هیدرولوژیکی و هیدرولیکی، نرم‌افزارهای زمین‌آمار و پیش‌بینی زلزله و آتش‌سوزی در این رشته کاربرد دارند. دسترسی به تصاویر ماهواره‌ای و داده‌های زمینی و پایگاه‌های داده معتبر نیز ضروری است.

ادامه تحصیل در این رشته در ایران برای فعالیت علمی ارزشمند است. فارغ‌التحصیلان دکتری می‌توانند عضو هیأت علمی دانشگاه‌ها شوند. آنها به تربیت نسل جدید متخصصان مخاطرات محیطی کمک می‌کنند.

ادامه تحصیل در داخل ایران از نظر هزینه مقرون به صرفه است. ارتباط با صنعت و انجام پروژه‌های کاربردی یک مزیت مهم است. با این حال به‌روز بودن با فناوری‌های جهانی نیازمند تلاش مضاعف است.

ادامه تحصیل در رشته مخاطرات محیطی در خارج ایران چگونه است؟

ادامه تحصیل در این رشته در خارج از ایران بسیار پرطرفدار است. آمریکا، ژاپن، کانادا، استرالیا، آلمان، هلند و انگلستان از مقاصد اصلی هستند. دانشگاه‌های دانشگاه استنفورد، دانشگاه کلرادو بولدر، دانشگاه توکیو، دانشگاه بریتیش کلمبیا، دانشگاه ملبورن، دانشگاه فنی مونیخ و دانشگاه دلفت در این حوزه پیشرو هستند.

ادامه تحصیل در خارج ایران نیازمند معدل بالا و مدرک زبان قوی است. نمره آیلتس حداقل ۷ یا تافل ۱۰۰ الزامی است. توصیه‌نامه‌های قوی و سابقه پژوهشی نیز بسیار مهم هستند.

ادامه تحصیل در خارج ایران دسترسی به آزمایشگاه‌های پیشرفته مدلسازی مخاطرات و مراکز تحقیقاتی بین‌المللی را ممکن می‌کند. داده‌های ماهواره‌ای با دقت بالا، ایستگاه‌های لرزه‌نگاری و هواشناسی پیشرفته، ابرکامپیوترها و نرم‌افزارهای پیشرفته در دسترس هستند. فرصت کار بر روی پروژه‌های تحقیقاتی با سازمان‌های بین‌المللی مانند USGS، JAXA، NASA، ESA و UNDRR نیز وجود دارد.

ادامه تحصیل در خارج ایران مستلزم آمادگی برای هزینه‌های بالای زندگی است. بورسیه‌های کامل و موقعیت‌های دستیاری تحقیقاتی این هزینه‌ها را پوشش می‌دهند. دانشجویان در ژاپن و آلمان فرصت‌های شغلی دانشجویی مناسبی دارند.

ادامه تحصیل در خارج ایران مستلزم آشنایی با روش‌های پیشرفته مدلسازی و پیش‌بینی مخاطرات است. یادگیری ماشین و هوش مصنوعی در تحلیل مخاطرات و سامانه‌های هشدار سریع هوشمند نیز باید آموخته شوند. اصول پایه مخاطرات محیطی در همه جای دنیا یکسان است.

ادامه تحصیل در خارج ایران برای بازگشت به کشور یک مزیت بزرگ است. این افراد در سازمان مدیریت بحران و دانشگاه‌های مطرح پذیرفته می‌شوند. دانش فناوری‌های پیشرفته و آشنایی با تجارب جهانی ارزشمند است.

فرصت‌های شغلی برای فارغ‌التحصیلان رشته مخاطرات محیطی

فرصت‌های شغلی در سازمان‌های بین‌المللی کاهش خطر بلایا و محیط زیست وجود دارد. استراتژی بین‌المللی کاهش بلایا (UNDRR)، فدراسیون بین‌المللی صلیب سرخ و هلال احمر (IFRC)، برنامه عمران ملل متحد (UNDP)، بانک جهانی، سازمان ملل متحد برای آموزش و تحقیقات (UNITAR) و سازمان جهانی هواشناسی (WMO) متخصصان را جذب می‌کنند. شرکت‌های بین‌المللی مشاوره مدیریت بحران و کاهش خطر بلایا مانند AECOM، Arcadis و DAI نیز استخدام می‌کنند.

فرصت‌های شغلی در بخش مدلسازی سیل و خشکسالی و زلزله و زمین‌لغزش و فرونشست و آتش‌سوزی جنگل و بیابان‌زایی و گرد و غبار درآمدزایی بالایی دارد. متخصصان GIS و سنجش از دور و تحلیل فضایی و پیش‌بینی مخاطرات و مدیریت بحران در بازار کار مورد نیازند. تسلط به ArcGIS، ENVI، مدل‌های هیدرولوژیکی و هیدرولیکی، نرم‌افزارهای زمین‌آمار، برنامه‌نویسی پایتون و یادگیری ماشین یک مزیت بزرگ است.

فرصت‌های شغلی در سازمان‌های دولتی داخل ایران نیز وجود دارد. سازمان مدیریت بحران کشور و سازمان حفاظت محیط زیست از این مراکز هستند. سازمان زمین‌شناسی و سازمان هواشناسی و وزارت نیرو و هلال احمر نیز متخصصان را استخدام می‌کنند.

فرصت‌های شغلی در پروژه‌های بین‌المللی کاهش خطر بلایا محدود است. همکاری با استراتژی بین‌المللی کاهش بلایا و برنامه عمران ملل متحد در پروژه‌های تاب‌آوری جوامع محلی در برابر مخاطرات فرصت خوبی است. این پروژه‌ها حقوق و مزایای بالاتری نسبت به کارهای داخلی دارند.

فرصت‌های شغلی در حوزه توسعه نرم‌افزارهای پیش‌بینی و هشدار سریع مخاطرات یک بازار نوظهور است. شرکت‌های دانش‌بنیان به متخصصان مخاطرات محیطی آشنا با برنامه‌نویسی و داده‌کاوی و هوش مصنوعی نیاز دارند. این حوزه به سرعت در حال رشد و جذاب است.

فرصت‌های شغلی در بخش آموزش و تدریس در دانشگاه‌ها نیز بی‌نظیر است. کمبود اساتید متخصص مخاطرات محیطی در برخی دانشگاه‌ها مشهود است. فارغ‌التحصیلان دکتری به راحتی وارد سیستم آموزش عالی می‌شوند.