۱. مقدمه ای درباره کارشناسی ارشد رشته علوم اجتماعی گرایش جمعیت شناسی
جمعیت شناسی به عنوان یکی از گرایش های تخصصی علوم اجتماعی، علم مطالعه جمعیت های انسانی از نظر اندازه، ترکیب و توزیع است که از طریق مؤلفه های اصلی دموگرافیک شامل زاد و ولد، مرگ و میر و مهاجرت تغییر می کند. کارشناسی ارشد رشته علوم اجتماعی گرایش جمعیت شناسی، برای تربیت متخصصانی طراحی شده که بتوانند پدیده های جمعیتی را تحلیل کرده و در سیاست گذاری های اجتماعی و اقتصادی به کار بگیرند. این گرایش به دلیل ماهیت کمی و تحلیلی خود، از جایگاه ویژه ای در برنامه ریزی های کلان کشور برخوردار است.
دانشجویان در این دوره با مفاهیمی مانند روش های تحلیل جمعیت شناسی، برآورد شاخص های جمعیتی، باروری و مرگ و میر و مهاجرت و شهرنشینی آشنا می شوند. هدف اصلی، تربیت نیروهایی است که بتوانند در سازمان های دولتی، مراکز پژوهشی، نهادهای آماری و سازمان های بین المللی مشغول به کار شوند. این گرایش به دلیل نیاز روزافزون به تحلیل داده های جمعیتی در برنامه ریزی های توسعه، از اهمیت روزافزونی برخوردار است.
چرا این گرایش اهمیت دارد؟
- نقش کلیدی در برنامه ریزی های اجتماعی و اقتصادی
- کاربرد گسترده در تحلیل داده های جمعیتی و سیاست گذاری
- اهمیت در مطالعه باروری، مرگ و میر و مهاجرت
- امکان ادامه تحصیل در مقطع دکتری
۲. کارشناسی ارشد رشته علوم اجتماعی گرایش جمعیت شناسی در یک نگاه
کارشناسی ارشد رشته علوم اجتماعی گرایش جمعیت شناسی یک دوره ۲۸ تا ۳۲ واحدی است که در چهار نیمسال تحصیلی ارائه می شود. این گرایش در کد ضریب ۲ مجموعه علوم اجتماعی قرار دارد و درس جمعیت شناسی با ضریب ۳، مهم ترین درس برای ورود به آن محسوب می شود. هدف از این دوره، تربیت نیروی متخصص برای فعالیت در حوزه های تحلیل جمعیتی، برنامه ریزی و سیاست گذاری اجتماعی است.
برنامه درسی این گرایش شامل دروس تخصصی مانند برآورد شاخص های جمعیتی، باروری، سلامت و مرگ و میر و مهاجرت و شهرنشینی است. دانشجویان همچنین موظف به گذراندن دروس اختیاری مانند روش های پیشرفته تحلیل داده ها، جمعیت و توسعه اقتصادی و جمعیت شناسی سالخوردگی هستند. پایان نامه نیز بخش مهمی از واحدهای این دوره را تشکیل می دهد.
موسسه دیپلم من در زمینه خدمات آموزشی و تحصیلی فعالیت می کند و خدمات صدور و اعطا مدرک قانونی، معتبر، رسمی و قابل استعلام در مقاطع دیپلم، کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری را ارائه می دهد. تمامی مدارک صادرشده توسط این مجموعه از مراجع رسمی قابل پیگیری و تأیید هستند.
اگر درباره کارشناسی ارشد رشته علوم اجتماعی گرایش جمعیت شناسی یا هر موضوع مرتبط با مدارک تحصیلی سوالی دارید، کارشناسان ما آماده پاسخگویی هستند. برای دریافت مشاوره رایگان و سریع، حتما از طریق تلگرام با ما در ارتباط باشید تا بهترین راهنمایی را دریافت کنید.
گرایش های کارشناسی ارشد رشته علوم اجتماعی
- کارشناسی ارشد رشته علوم اجتماعی
- کارشناسی ارشد رشته جامعه شناسی گرایش جامعه شناسی عمومی
- کارشناسی ارشد رشته علوم اجتماعی گرایش مطالعات فرهنگی
- کارشناسی ارشد رشته علوم اجتماعی گرایش پژوهشگری علوم اجتماعی
- کارشناسی ارشد علوم اجتماعی گرایش برنامه ریزی رفاه اجتماعی
- کارشناسی ارشد رشته علوم اجتماعی گرایش جمعیت شناسی
- کارشناسی ارشد رشته علوم اجتماعی گرایش مردم شناسی
- کارشناسی ارشد رشته مددکاری اجتماعی
خلاصه اطلاعات کلیدی مقاله
| شاخص | مقدار |
|---|---|
| تعداد کل واحدها | ۲۸ تا ۳۲ واحد |
| کد ضریب | ۲ |
| درس تخصصی طلایی | جمعیت شناسی با ضریب ۳ |
| پایان نامه | ۶ واحد |
| طول دوره | ۴ نیمسال |
- ترکیب روش های تحلیل جمعیتی و نظریه های اجتماعی
- تمرکز بر باروری، مرگ و میر و مهاجرت
- امکان ادامه تحصیل در مقطع دکتری
۳. معرفی گرایش جمعیت شناسی و جایگاه آن در علوم اجتماعی
گرایش جمعیت شناسی یکی از شاخه های تخصصی کارشناسی ارشد رشته علوم اجتماعی گرایش جمعیت شناسی است که به مطالعه علمی، توصیف و تحلیل آماری ترکیب و حرکات جمعیت های انسانی می پردازد. این گرایش به بررسی سیاست های جمعیتی و روابط متقابلی می پردازد که بین پدیده های جمعیتی و عوامل اقتصادی، اجتماعی و زیستی وجود دارد. جمعیت شناسی از علوم مختلفی مانند جامعه شناسی، اقتصاد، آمار، تاریخ، علوم سیاسی و بهداشت عمومی بهره می برد.
حوزه های اصلی جمعیت شناسی
- باروری و عوامل تعیین کننده آن
- مرگ و میر و سلامت جمعیت
- مهاجرت و شهرنشینی
- ساختار و ترکیب جمعیت
- سیاست های جمعیتی و برنامه ریزی توسعه
۴. برنامه درسی و سرفصل دروس دوره کارشناسی ارشد جمعیت شناسی
برنامه درسی کارشناسی ارشد رشته علوم اجتماعی گرایش جمعیت شناسی شامل دروس تخصصی، اختیاری، جبرانی و پایان نامه است. دروس تخصصی شامل نظریه های جامعه شناسی، روش های تحقیق (۱) و (۲)، برآورد شاخص های جمعیتی، باروری، سلامت و مرگ و میر و مهاجرت و شهرنشینی است. دانشجویان همچنین موظف به گذراندن دروس اختیاری مانند روش های پیشرفته تحلیل داده ها، جمعیت و برنامه ریزی توسعه و جمعیت شناسی سالخوردگی هستند.
سرفصل دروس تخصصی و اختیاری
- نظریه های جامعه شناسی
- روش های تحقیق (۱) و (۲)
- برآورد شاخص های جمعیتی
- باروری
- سلامت، بیماری و مرگ و میر
- مهاجرت و شهرنشینی
- روش های پیشرفته تحلیل داده ها
- جمعیت و برنامه ریزی توسعه
- جمعیت شناسی سالخوردگی
- جمعیت و توسعه اقتصادی
۵. مواد و ضرایب امتحانی کنکور کارشناسی ارشد جمعیت شناسی
کنکور کارشناسی ارشد رشته علوم اجتماعی گرایش جمعیت شناسی در مجموعه علوم اجتماعی و با کد ضریب ۲ برگزار می شود. بر اساس ساختار این مجموعه، مواد و ضرایب امتحانی شامل زبان عمومی و تخصصی با ضریب ۲، روش تحقیق با ضریب ۲، نظریه های جامعه شناسی با ضریب ۲ و جمعیت شناسی با ضریب ۳ است. این ضرایب نشان دهنده اهمیت ویژه درس جمعیت شناسی در قبولی این گرایش است.
دروس و ضرایب کلیدی کنکور
- جمعیت شناسی با ضریب ۳
- زبان عمومی و تخصصی با ضریب ۲
- روش تحقیق با ضریب ۲
- نظریه های جامعه شناسی با ضریب ۲
۶. جدول مقایسه دروس و ضرایب کنکور ارشد جمعیت شناسی
ساختار دروس و ضرایب کنکور کارشناسی ارشد رشته علوم اجتماعی گرایش جمعیت شناسی در مجموعه علوم اجتماعی دارای ویژگی های خاص خود است. جدول زیر این ساختار را به طور کامل نشان می دهد.
| درس امتحانی | ضریب |
|---|---|
| جمعیت شناسی و مفاهیم انسانی جمعیت شناسی | ۳ |
| زبان عمومی و تخصصی | ۲ |
| روش تحقیق | ۲ |
| نظریه های جامعه شناسی | ۲ |
۷. شرایط و ضوابط پذیرش در مقطع کارشناسی ارشد جمعیت شناسی
ورود به کارشناسی ارشد رشته علوم اجتماعی گرایش جمعیت شناسی از طریق آزمون سراسری وزارت علوم و همچنین پذیرش بدون آزمون استعدادهای درخشان امکان پذیر است. بر اساس آیین نامه پذیرش، داوطلبان با دارا بودن شرایط عمومی دوره کارشناسی ارشد از بین فارغ التحصیلان دوره های مختلف کارشناسی انتخاب خواهند شد. دانشجویانی که مدرک کارشناسی آن ها غیرمرتبط است، موظف به گذراندن دروس جبرانی مانند مبانی جمعیت شناسی، روش تحلیل جمعیت شناسی و کاربرد جمعیت شناسی هستند.
ضوابط کلیدی پذیرش
- دارا بودن مدرک کارشناسی مورد تأیید وزارت علوم
- شرکت در آزمون سراسری و کسب حدنصاب علمی
- گذراندن دروس جبرانی در صورت غیرمرتبط بودن رشته قبلی
- معدل مناسب برای متقاضیان پذیرش استعداد درخشان
۸. دانشگاه های ارائه دهنده و ظرفیت پذیرش
چندین دانشگاه دولتی در کشور کارشناسی ارشد رشته علوم اجتماعی گرایش جمعیت شناسی را ارائه می دهند. دانشگاه های تهران، علامه طباطبایی و شیراز از جمله مراکز اصلی ارائه دهنده این گرایش محسوب می شوند. بر اساس اطلاعات موجود، دوره کارشناسی ارشد جمعیت شناسی در این سه دانشگاه دایر می باشد و هر سال تعداد محدودی دانشجو در این دانشگاه ها در دو دوره شبانه و روزانه پذیرفته می شوند.
دانشگاه های فعال در این گرایش
- دانشگاه تهران
- دانشگاه علامه طباطبایی
- دانشگاه شیراز
۹. جدول ظرفیت پذیرش ارشد جمعیت شناسی در دانشگاه های مختلف
ظرفیت پذیرش کارشناسی ارشد رشته علوم اجتماعی گرایش جمعیت شناسی در دانشگاه های مختلف و دوره های متفاوت، هر ساله توسط سازمان سنجش اعلام می شود. به طور کلی، ظرفیت پذیرش دانشجو در این رشته محدود می باشد و معمولاً دانشجویانی شانس پذیرش در این رشته را دارند که رتبه کل آن ها در مجموع کمتر از ۵۰ باشد. جدول زیر نمونه ای از ظرفیت پذیرش چند دانشگاه را نشان می دهد.
| دانشگاه | دوره | ظرفیت |
|---|---|---|
| دانشگاه تهران | روزانه و شبانه | محدود |
| دانشگاه علامه طباطبایی | روزانه و شبانه | محدود |
| دانشگاه شیراز | روزانه و شبانه | محدود |
۱۰. تفاوت جمعیت شناسی با جامعه شناسی و سایر گرایش ها
یکی از سوالات رایج داوطلبان کارشناسی ارشد رشته علوم اجتماعی گرایش جمعیت شناسی، تفاوت آن با جامعه شناسی و سایر گرایش ها است. جامعه شناسی بر مطالعه نظام مند جوامع و کنش های اجتماعی متمرکز است، در حالی که جمعیت شناسی بر مطالعه علمی، توصیف و تحلیل آماری ترکیب و حرکات جمعیت های انسانی تمرکز دارد. جمعیت شناسی به طور خاص به بررسی سیاست های جمعیتی و روابط متقابل بین پدیده های جمعیتی و عوامل اقتصادی، اجتماعی و زیستی می پردازد.
مقایسه اجمالی گرایش ها
- جمعیت شناسی: تمرکز بر تحلیل آماری جمعیت و مؤلفه های دموگرافیک
- جامعه شناسی: تمرکز بر مطالعه نظری و تجربی جوامع و کنش های اجتماعی
- مردم شناسی: تمرکز بر مطالعه فرهنگ ها و جوامع انسانی
- پژوهشگری علوم اجتماعی: تمرکز بر روش ها و تکنیک های پژوهش
۱۱. نقش جمعیت شناسی در سیاست گذاری و برنامه ریزی توسعه
جمعیت شناسی نقش کلیدی در سیاست گذاری و برنامه ریزی توسعه ایفا می کند. فارغ التحصیلان کارشناسی ارشد رشته علوم اجتماعی گرایش جمعیت شناسی می توانند با تحلیل داده های جمعیتی، به برنامه ریزان و سیاست گذاران در تصمیم گیری های کلان کمک کنند. جمعیت شناسان در بخش های مختلفی مشغول به کار هستند از جمله برنامه ریزی اجتماعی، پژوهش های علمی در رابطه با کسب و کار، پیش بینی های بیمه ای، کار تجزیه و تحلیل بازار و توسعه اقتصادی.
حوزه های کاری در سیاست گذاری و برنامه ریزی
- تحلیل داده های جمعیتی و ارائه گزارش های سیاستی
- طراحی و ارزیابی سیاست های جمعیتی
- پیش بینی تغییرات جمعیتی و پیامدهای آن
- مشاوره به سازمان های دولتی و بین المللی
۱۲. چالش های شغلی فارغ التحصیلان جمعیت شناسی و راه های ورود به بازار کار
فارغ التحصیلان کارشناسی ارشد رشته علوم اجتماعی گرایش جمعیت شناسی با چالش هایی مانند محدود بودن ظرفیت پذیرش و نیاز به مهارت های تخصصی در تحلیل داده مواجه هستند. با این حال، با توجه به اهمیت روزافزون مطالعات جمعیتی در سیاست گذاری های توسعه اقتصادی-اجتماعی، این رشته به عنوان یکی از رشته های مهم تحصیلی در دانشگاه ها محسوب می شود. فارغ التحصیلانی که مهارت های آماری و نرم افزاری قوی دارند، شانس بیشتری برای جذب در سازمان های دولتی و مراکز پژوهشی خواهند داشت.
چالش ها و فرصت های کلیدی
- چالش: محدود بودن ظرفیت پذیرش و رقابت بالا
- چالش: نیاز به مهارت های آماری و تحلیل داده
- فرصت: نیاز سازمان های دولتی به تحلیل گران جمعیتی
- فرصت: رشد مراکز پژوهشی و نهادهای آماری
- فرصت: امکان فعالیت در سازمان های بین المللی
۱۳. فرصت های شغلی و بازار کار فارغ التحصیلان
فارغ التحصیلان کارشناسی ارشد رشته علوم اجتماعی گرایش جمعیت شناسی می توانند در سازمان های دولتی، مراکز پژوهشی، نهادهای آماری و سازمان های بین المللی مشغول به کار شوند. جمعیت شناسان به سازمان های دولتی در سطوح محلی، منطقه ای، ملی و بین المللی و همچنین به شرکت های خصوصی و سازمان های خدمات پژوهشی، برنامه ریزی و مشاوره در سیاست گذاری ارائه خدمت می کنند. با توجه به نیاز مستمر به تحلیل داده های جمعیتی، بازار کار این گرایش در بلندمدت امیدوارکننده ارزیابی می شود.
حوزه های شغلی اصلی
- مرکز آمار ایران و سازمان های آماری
- سازمان برنامه و بودجه
- وزارت بهداشت و درمان
- مراکز پژوهشی و دانشگاه ها
- سازمان های بین المللی مانند سازمان ملل
- شرکت های خصوصی و مراکز مشاوره
۱۴. مسیر ادامه تحصیل در مقطع دکتری جمعیت شناسی
فارغ التحصیلان کارشناسی ارشد رشته علوم اجتماعی گرایش جمعیت شناسی می توانند برای ادامه تحصیل در مقطع دکتری اقدام کنند. دوره دکتری جمعیت شناسی در دانشگاه های تهران، علامه طباطبایی و شیراز ارائه می شود و بر پژوهش های نوآورانه در زمینه های مختلف این علم متمرکز است. زمینه های پژوهشی شامل باروری، مرگ و میر، مهاجرت و سالخوردگی جمعیت است.
زمینه های پژوهشی دکتری
- باروری و سلامت باروری
- مرگ و میر و امید به زندگی
- مهاجرت های داخلی و بین المللی
- سالخوردگی جمعیت و پیامدهای آن
- سیاست های جمعیتی و برنامه ریزی توسعه
۱۵. آمادگی برای مصاحبه دکتری و مسیر پژوهش در جمعیت شناسی
فارغ التحصیلان کارشناسی ارشد رشته علوم اجتماعی گرایش جمعیت شناسی که قصد ادامه تحصیل در مقطع دکتری دارند، باید برای مصاحبه دکتری آماده شوند. این مصاحبه شامل بررسی سوابق پژوهشی، تسلط بر زبان انگلیسی و توانایی ارائه پروپوزال است. با توجه به ماهیت کمی این گرایش، فارغ التحصیلان باید مهارت های تحلیل داده و آشنایی با نرم افزارهای تخصصی مانند SPSS و Excel را تقویت کنند. داشتن مقاله علمی-پژوهشی و سابقه همکاری در پروژه های تحقیقاتی از عوامل مهم در موفقیت مصاحبه دکتری محسوب می شود.
عوامل کلیدی در موفقیت مصاحبه دکتری
- داشتن مقاله علمی-پژوهشی مرتبط
- تسلط بر زبان انگلیسی تخصصی
- توانایی ارائه پروپوزال قوی
- سابقه همکاری در پروژه های پژوهشی
- آشنایی با نرم افزارهای تحلیل داده جمعیتی
۱۶. نکات کلیدی برای موفقیت در آزمون کارشناسی ارشد جمعیت شناسی
موفقیت در آزمون کارشناسی ارشد رشته علوم اجتماعی گرایش جمعیت شناسی نیازمند برنامه ریزی دقیق و مطالعه اصولی دروس است. درس جمعیت شناسی با ضریب ۳، حیاتی ترین درس برای قبولی در این گرایش محسوب می شود. همچنین زبان عمومی و تخصصی، روش تحقیق و نظریه های جامعه شناسی با ضریب ۲ از اهمیت بالایی برخوردار هستند. داوطلبان باید با تحلیل کارنامه های قبولی و شناسایی نقاط قوت و ضعف خود، استراتژی مطالعه مناسب را انتخاب کنند.
استراتژی های کلیدی برای موفقیت در آزمون
- تسلط کامل بر درس جمعیت شناسی با ضریب ۳
- مطالعه دقیق روش های تحلیل جمعیت شناسی
- برنامه ریزی مطالعه بر اساس نقاط قوت و ضعف
- تحلیل کارنامه های قبولی سال های گذشته
- تسلط بر زبان انگلیسی برای مطالعه منابع
۱۷. منابع کنکور کارشناسی ارشد جمعیت شناسی
منابع کنکور کارشناسی ارشد رشته علوم اجتماعی گرایش جمعیت شناسی توسط سازمان سنجش اعلام می شود. مهم ترین منابع شامل مبانی جمعیت شناسی مهدی امانی، روش های تحلیل جمعیت شناسی حبیب الله زنجانی، روش های تحلیل جمعیت شناسی شهلا کاظمی پور، روش های مقدماتی تحلیل جمعیت حسن سرایی و نظریات جمعیتی احمد کتابی است. داوطلبان باید آخرین ویراست این منابع را تهیه کنند و بر اساس بودجه بندی دروس، برنامه مطالعه خود را تنظیم نمایند.
منابع کلیدی هر درس
- جمعیت شناسی: مبانی جمعیت شناسی امانی، روش های تحلیل زنجانی و کاظمی پور
- روش تحقیق: پیمایش در تحقیقات اجتماعی دواس، روش های تحقیق ساروخانی
- نظریه های جامعه شناسی: نظریه های جامعه شناسی ریتزر، زندگی و اندیشه بزرگان کوزر
- زبان عمومی و تخصصی: 504 واژه، متون تخصصی علوم اجتماعی
۱۸. منابع و مراجع رسمی
محتوای این مقاله بر اساس داده ها و اطلاعات منتشرشده از منابع رسمی و دولتی تدوین شده است تا قابلیت استناد و اعتبار علمی داشته باشد. تمامی آمار و ارقام ارائه شده در جداول از سایت های رسمی زیر استخراج شده اند. استفاده از این منابع تضمین کننده صحت و به روز بودن اطلاعات ارائه شده درباره کارشناسی ارشد رشته علوم اجتماعی گرایش جمعیت شناسی است.
- سازمان سنجش آموزش کشور
- سازمان مرکزی دانشگاه آزاد اسلامی
- وزارت آموزش و پرورش
- وزارت علوم، تحقیقات و فناوری
- وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی
- وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران
۱۹. جمع بندی نهایی
کارشناسی ارشد رشته علوم اجتماعی گرایش جمعیت شناسی یک مسیر تخصصی و آینده دار برای علاقه مندان به تحلیل داده های جمعیتی و برنامه ریزی توسعه است. این دوره با ۲۸ تا ۳۲ واحد آموزشی و پژوهشی، دانشجو را برای ورود به بازار کار تخصصی یا ادامه تحصیل در مقطع دکتری آماده می کند. انتخاب این گرایش نیازمند علاقه به کار با داده های آماری و توانایی تحلیل مسائل جمعیتی است.
با توجه به نیاز سازمان های دولتی و بین المللی به تحلیل گران جمعیتی، داوطلبان می توانند با برنامه ریزی دقیق و مطالعه اصولی، شانس موفقیت خود را افزایش دهند. همچنین تقویت مهارت های آماری و پژوهشی می تواند موفقیت شغلی را تضمین کند. مشاوره با متخصصان و استفاده از منابع معتبر در این مسیر توصیه می شود.
نکات کلیدی در یک نگاه
- دوره ۲۸ تا ۳۲ واحدی در چهار نیمسال
- کد ضریب ۲ با درس طلایی جمعیت شناسی
- درس جمعیت شناسی با ضریب ۳
- بازار کار در سازمان های آماری و برنامه ریزی
- امکان ادامه تحصیل در دکتری جمعیت شناسی
- مناسب برای علاقه مندان به تحلیل داده و آمار
- نیازمند مهارت های نرم افزاری و آماری
- فرصت همکاری با سازمان های دولتی و بین المللی
۲۰. سوالات متداول
آیا برای ورود به گرایش جمعیت شناسی داشتن مدرک کارشناسی مرتبط الزامی است؟
خیر، داوطلبان با هر مدرک کارشناسی می توانند در این آزمون شرکت کنند، مشروط به گذراندن دروس جبرانی مانند مبانی جمعیت شناسی، روش تحلیل جمعیت شناسی و کاربرد جمعیت شناسی.
مواد و ضرایب امتحانی کنکور ارشد جمعیت شناسی کدامند؟
مواد امتحانی شامل جمعیت شناسی با ضریب ۳، زبان عمومی و تخصصی با ضریب ۲، روش تحقیق با ضریب ۲ و نظریه های جامعه شناسی با ضریب ۲ است.
آیا امکان پذیرش بدون آزمون در ارشد جمعیت شناسی وجود دارد؟
بله، دانشگاه های مختلف هر ساله برای استعدادهای درخشان (۲۰ درصد برتر) پذیرش بدون آزمون اعلام می کنند که نیازمند معدل بالا و سوابق پژوهشی مناسب است.
بازار کار گرایش جمعیت شناسی چگونه است؟
جمعیت شناسان در بخش های مختلفی مشغول به کار هستند از جمله برنامه ریزی اجتماعی، پژوهش های علمی در رابطه با کسب و کار، پیش بینی های بیمه ای، کار تجزیه و تحلیل بازار و توسعه اقتصادی. بازار کار این گرایش به دلیل نیاز سازمان های دولتی و بین المللی به تحلیل داده های جمعیتی، در بلندمدت امیدوارکننده ارزیابی می شود.
مدت زمان تحصیل در این مقطع چقدر است؟
مدت زمان اسمی این دوره چهار نیمسال تحصیلی (دو سال) است که به طور معمول سه نیمسال اول به گذراندن دروس و نیمسال آخر به پایان نامه نویسی اختصاص می یابد.